Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

क्वचित्परिदशान्मासानेकं संवत्सरं क्वचित्।।3.11.25।।क्वचिच्छ चतुरो मासान् पञ्च षट्चापरान्क्वचित्।अपरत्राधिकं मासादप्यर्धमधिकं क्वचित्।।3.11.26।।त्रीन्मासानष्टमासांश्च राघवो न्यवसत्सुखम्।

kvacit paridaśān māsān ekaṃ saṃvatsaraṃ kvacit || 3.11.25 ||

kvacit ca caturo māsān pañca ṣaṭ cāparān kvacit |

aparatrādhikaṃ māsād apy ardham adhikaṃ kvacit || 3.11.26 ||

trīn māsān aṣṭamāsāṃś ca rāghavo nyavasat sukham |

Ora permanecia ali dez meses, ora um ano inteiro; às vezes quatro meses, às vezes cinco ou seis; noutro lugar, mais de um mês, e por vezes ainda mais de meio mês além disso. Assim Rāghava habitou, em paz, por três meses e também por oito, guardando a disciplina sagrada do exílio.

jaṭāyuṣamJatāyu
jaṭāyuṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjaṭāyus (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
tamhim/that (one)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
pratipūjyahaving honored
pratipūjya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootprati + √pūj (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव (indeclinable); 'having duly honored'
rāghavaḥRāghava (Rama)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
mudāwith joy
mudā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/भाववाचक (instrumental of manner)
pariṣvajyahaving embraced
pariṣvajya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpari + √svaj (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
sannataḥbowed
sannataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam + √nam (धातु)
Formक्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'bowed down'
abhavatbecame
abhavat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
pituḥof (his) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
śuśrāvaheard
śuśrāva:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
sakhitvamfriendship
sakhitvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsakhitva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ātmavānself-possessed
ātmavān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootātman + vat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गुणवाचक (possessive adjective: 'self-possessed')
jaṭāyuṣāby Jatāyu
jaṭāyuṣā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootjaṭāyus (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन
saṅkathitamnarrated
saṅkathitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsam + √kath (धातु)
Formक्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'told/narrated' (qualifying sakhitvam)
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
punaḥagain and again
punaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)

Rama lived happily here for about ten months, there one year, here four or five or six months and there over one or half a month or three or eight months in another.

R
Rama (Raghava)

FAQs

Consistency in righteous living across changing conditions: dharma is maintained not by comfort but by discipline and intent.

A continued/split presentation of the duration-summary of Rama’s stays among hermitages.

Anasakti (non-attachment): he does not cling to one residence, moving as duty and circumstance require.