Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

क्वचित्परिदशान्मासानेकं संवत्सरं क्वचित्।।।।क्वचिच्छ चतुरो मासान् पञ्च षट्चापरान्क्वचित्।अपरत्राधिकं मासादप्यर्धमधिकं क्वचित्।।।।त्रीन्मासानष्टमासांश्च राघवो न्यवसत्सुखम्।

kvacit paridaśān māsān ekaṃ saṃvatsaraṃ kvacit |

kvacit ca caturo māsān pañca ṣaṭ cāparān kvacit |

aparatrādhikaṃ māsād apy ardham adhikaṃ kvacit |

trīn māsān aṣṭamāsāṃś ca rāghavo nyavasat sukham ||

Em alguns lugares, Rāma permaneceu cerca de dez meses; em outros, um ano inteiro. Nuns, ficou quatro meses; noutros, cinco ou seis; em outra parte, mais de um mês, e em outra ainda mais meio mês—assim também por três meses ou por oito—Rāghava habitou com tranquilidade.

kvacitsomewhere/at one time
kvacit:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
paridaśānabout ten
paridaśān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootparidaśa (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; संख्या-विशेषण (approx. ten)
māsānmonths
māsān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
ekamone
ekam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
saṃvatsarama year
saṃvatsaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃvatsara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
kvacitelsewhere
kvacit:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
kvacitsomewhere
kvacit:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
caturaḥfour
caturaḥ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootcatur (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन (numeral adjective)
māsānmonths
māsān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
pañcafive
pañca:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpañca (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्याशब्द; अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable numeral in common use); द्वितीया-अर्थे (as object-quantifier)
ṣaṭsix
ṣaṭ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootṣaṭ (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्याशब्द; अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable numeral in common use); द्वितीया-अर्थे
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
aparānother (months)
aparān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
kvacitsomewhere
kvacit:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
aparatraelsewhere
aparatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootaparatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: 'elsewhere')
adhikammore/exceeding
adhikam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootadhika (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तुलनार्थक (more/exceeding)
māsātthan a month
māsāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादानार्थे (ablative: 'than/from a month')
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = 'even/also' (particle)
ardhamhalf (a month)
ardham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootardha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; परिमाणवाचक (measure)
adhikammore (than)
adhikam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootadhika (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'more' (qualifying ardham)
kvacitsomewhere
kvacit:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
trīnthree
trīn:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्याविशेषण; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
māsānmonths
māsān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
aṣṭaeight
aṣṭa:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्याशब्द; अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable numeral in common use); द्वितीया-अर्थे
māsānmonths
māsān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
rāghavaḥRāghava (Rama)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
nyavasatdwelt/stayed
nyavasat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vas (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्ग: नि- (ni + avasat)
sukhamcomfortably/pleasantly
sukham:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsukha (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-प्रयोगः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन used adverbially (accusative of manner)

Rama lived happily here for about ten months, there one year, here four or five or six months and there over one or half a month or three or eight months in another.

R
Rama (Raghava)

FAQs

Steadfastness in chosen duty: Rama adapts to circumstances without abandoning the discipline of exile, living simply across many sacred dwellings.

The text summarizes the varying lengths of Rama’s stays across different hermitages during the forest period.

Kṣānti and niyama (endurance and regulated living): he remains composed through changing residences and durations.