Previous Verse
Next Verse

Shloka 81

The Tale of the Five Pretas and the Glory of Puṣkara & the Eastern Sarasvatī

प्रावृट्काले वियत्पूर्णं घनवृंदमिवोच्छ्रितम् । कदंबपुष्पगंधाढ्यं कुटजार्जुनभूषितम्

prāvṛṭkāle viyatpūrṇaṃ ghanavṛṃdamivocchritam | kadaṃbapuṣpagaṃdhāḍhyaṃ kuṭajārjunabhūṣitam

Na estação das chuvas, o céu parecia pleno e elevado como um ajuntamento de nuvens—rico no perfume das flores de kadamba e adornado com árvores kuṭaja e arjuna.

prāvṛṭ-kālein the rainy season
prāvṛṭ-kāle:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprāvṛṭ + kāla (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्पुरुषः (prāvṛṭyāṃ kālaḥ); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालाधिकरणम्
viyat-pūrṇamfilling the sky/sky-filled
viyat-pūrṇam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootviyat + pūrṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (viyataḥ pūrṇam / viyatā pūrṇam); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
ghana-vṛndama mass of clouds
ghana-vṛndam:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootghana + vṛnda (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (ghanaṃ vṛndam); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपमानम्
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (like/as)
ucchritamlofty/raised
ucchritam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootud-√śri (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (‘raised/lofty’)
kadamba-puṣpa-gandha-āḍhyamrich with the fragrance of kadamba flowers
kadamba-puṣpa-gandha-āḍhyam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkadamba + puṣpa + gandha + āḍhya (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुषः (kadambapuṣpagandhena āḍhyam); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
kuṭaja-arjuna-bhūṣitamadorned with kuṭaja and arjuna (trees)
kuṭaja-arjuna-bhūṣitam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkuṭaja + arjuna + bhūṣita (√bhūṣ धातु + क्त)
Formतृतीया-तत्पुरुषः (kuṭajārjunaiḥ bhūṣitam); क्त-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

Narrator (context not specified in the provided excerpt)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shringara

Type: forest

Sandhi Resolution Notes: prāvṛṭ+kāle → prāvṛṭkāle; ghana+vṛndam+iva+ucchritam → ghanavṛṃdamivocchritam; gandha+āḍhyam → gaṃdhāḍhyaṃ; kuṭaja+arjuna → kuṭajārjuna.

FAQs

It paints a monsoon scene: a sky swollen with towering cloud-masses, perfumed by kadamba blossoms, and beautified by kuṭaja and arjuna trees.

Not explicitly. It functions primarily as evocative setting—Purāṇic nature-description that frames the narrative mood and sacred atmosphere.

It invites attentiveness to ṛtu (seasonal order) and the sacrality of the natural world—seeing nature’s abundance and harmony as worthy of contemplation.