Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 36

Prologue to the Suvrata Narrative: Revā (Narmadā) and Vāmana-tīrtha; Greed, Anxiety, and the Ethics of Trust

प्रियवाङ्मधुरो रोगी बहुस्नेहं विदर्शयन् । स्वीयं द्रव्यं समुद्गृह्य प्रीतिमुत्पाद्य चोत्तमाम्

priyavāṅmadhuro rogī bahusnehaṃ vidarśayan | svīyaṃ dravyaṃ samudgṛhya prītimutpādya cottamām

Falando de modo agradável e doce, o enfermo—exibindo grande afeição—recolheu seus próprios bens e, assim, gerou nos outros excelente boa vontade.

प्रियवाक्sweet-spoken/pleasant in speech
प्रियवाक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय + वाच् (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (प्रिया वाक् यस्य/प्रियवाक्)
मधुरःsweet/gentle
मधुरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
रोगीa sick person
रोगी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
बहुस्नेहम्much affection
बहुस्नेहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबहु + स्नेह (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; कर्मधारयः (बहुः स्नेहः)
विदर्शयन्displaying/showing
विदर्शयन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + दृश् (धातु) + णिच् + शतृ
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शतृ), पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; णिजन्तः (विदर्शयति)
स्वीयम्one’s own
स्वीयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (द्रव्यस्य)
द्रव्यम्wealth/property
द्रव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्
समुद्गृह्यhaving gathered/taken up
समुद्गृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + उद् + ग्रह् (धातु) + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्ययान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund), पूर्वकालः; ‘समुद्गृह्य’ = सम्यक् उद्गृह्य (having taken up/collected)
प्रीतिम्joy/pleasure
प्रीतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्
उत्पाद्यhaving produced/caused
उत्पाद्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु) + णिच् + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्ययान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund), पूर्वकालः; णिजन्तः (उत्पादयति)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
उत्तमाम्excellent/supreme
उत्तमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (प्रीतिम्)

Unspecified (narrative voice within Bhūmi-khaṇḍa; broader dialogue context not provided in the excerpt)

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: प्रियवाङ्मधुरो = प्रियवाक् मधुरः (वाक् + म- आरम्भे ‘ङ्’ आगम/अनुस्वार-लेखन); बहुस्नेहं = बहुस्नेहम्; समुद्गृह्य = सम्+उद्+गृह्य (ग्रह्-धातोः ल्यप्); प्रीतिमुत्पाद्य = प्रीतिम् उत्पाद्य; चोत्तमाम् = च उत्तमाम्।

FAQs

It highlights the power of pleasant, sweet speech combined with visible affection—supported by responsible use of one’s own resources—to create goodwill and harmony.

Both are implied: the ailing person gathers his own wealth (suggesting readiness to give or use it rightly) and, through affectionate conduct and speech, generates prīti—goodwill and positive regard.

Even in personal hardship (illness), one should maintain gentle speech and affectionate behavior, and use one’s means wisely to foster trust, gratitude, and excellent goodwill among others.