Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 110

Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

Devanagari script

प्रणवाद्योऽष्टवस्वर्णो ह्यनेनात्मानमर्पयेत् । अज्ञानाद्वा प्रमादाद्वा वैकल्यात्साधनस्य च ॥ ११० ॥

Transliteration

praṇavādyo'ṣṭavasvarṇo hyanenātmānamarpayet | ajñānādvā pramādādvā vaikalyātsādhanasya ca || 110 ||

Translation

Começando com a sílaba sagrada Oṁ e consistindo de oito sons silábicos, por meio disto deve-se oferecer (render) a si mesmo—seja por ignorância, por negligência, ou por alguma deficiência nos meios prescritos de sādhana.

Word by Word

• प्रणव-आद्यः: beginning with praṇava (oṃ)
• प्रणव-आद्यः: कर्ता (Kartā/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रणव (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रणवः आदिः यस्य)

• अष्ट-स्वर-णः: having eight syllables/notes
• अष्ट-स्वर-णः: कर्ता (Kartā/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + स्वर (प्रातिपदिक) + ण (प्रातिपदिक/प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (अष्ट स्वराः यस्य/अष्टस्वरसम्बद्धः)

• हि: indeed
• हि: निपात (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधान/हेतु (indeed/for)

• अनेन: by/with this
• अनेन: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• आत्मानम्: oneself
• आत्मानम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• अर्पयेत्: should offer/dedicate
• अर्पयेत्: क्रिया (Kriyā/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्पय्/अर्प् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• अज्ञानात्: from ignorance/through ignorance
• अज्ञानात्: हेतु (Hetu/हेतु)
• Type: Noun
• Root: अज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)

• वा: or
• वा: विकल्प (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पबोधक-अव्यय (disjunctive particle)

• प्रमादात्: from negligence
• प्रमादात्: हेतु (Hetu/हेतु)
• Type: Noun
• Root: प्रमाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे

• वा: or
• वा: विकल्प (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पबोधक-अव्यय

• वैकल्यात्: from deficiency/imperfection
• वैकल्यात्: हेतु (Hetu/हेतु)
• Type: Noun
• Root: वैकल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे

• साधनस्य: of the means/rite
• साधनस्य: सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: साधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

Speaker

Sanatkumara (in dialogue instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Pranava (Oṁ)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that a Pranava-led mantra-formula can be used as an act of self-surrender and rectification when one’s practice is marred by ignorance, negligence, or incompleteness.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing ātmārpaṇa (offering oneself), it frames correction of faults not merely as technical repair but as devotional surrender anchored in Oṁ.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects the Vedanga-style concern for procedural accuracy in sādhanā/rites and provides a mantra-based remedy for defects (vaikalyā) arising from pramāda (ritual negligence).