Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 19

Dharmānukathana

Narration of Dharma

धेनुर्वा ब्राह्मणो वापि यो वा को वापि भूपते । क्षणार्द्धं तस्य छायायां तिष्ठन्स्वर्गं नयत्यमुम् ॥ १९ ॥

dhenurvā brāhmaṇo vāpi yo vā ko vāpi bhūpate | kṣaṇārddhaṃ tasya chāyāyāṃ tiṣṭhansvargaṃ nayatyamum || 19 ||

Ó rei, seja uma vaca ou um brāhmaṇa—ou quem quer que seja—quem permanecer mesmo por meio instante à sua sombra é, por esse mérito, conduzido ao céu.

धेनुःa cow
धेनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formसमुच्चय/विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
ब्राह्मणःa brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), ‘also/even’
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
कःwho (anyone)
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक सर्वनाम
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
भूपतेO king
भूपते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन
क्षणार्द्धम्for half a moment
क्षणार्द्धम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षण + अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षणस्य अर्द्धम्) कालपरिमाण
तस्यof it/of him
तस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
छायायाम्in the shade
छायायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तिष्ठन्standing
तिष्ठन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्यय, वर्तमानकाले कर्तरि present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सः/कोऽपि)
स्वर्गम्to heaven
स्वर्गम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नयतिleads
नयति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अमुम्that person (him)
अमुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; दूरवाचक सर्वनाम

Sanatkumara (teaching Narada; addressed to a king as illustrative audience)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

B
Brāhmaṇa
D
Dhenu (Cow)
B
Bhūpati (King)

FAQs

It elevates the dharmic principle that proximity to, and reverence for, sanctified beings—especially cows and brāhmaṇas—creates immediate puṇya, symbolized here by the merit of even standing briefly in their shade.

By teaching humble reverence and service to dharmic embodiments (cow and brāhmaṇa), it supports bhakti as lived devotion—honoring what is sacred and God-aligned, which purifies the heart and leads to higher states.

It reflects Dharma-śāstra style ritual-ethics rather than a specific Vedāṅga technique: the practical takeaway is the rule of conduct (ācāra) that serving and respecting cows and brāhmaṇas is a direct source of puṇya.