Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 50

The Exposition of the Saptamī Vow Observed Across Twelve Months

Saptamī-vrata-prakāśana

Devanagari script

कृत्वा द्विजान्भोजयित्वा सप्तैव मधुरादिना । सुवर्णदक्षिणां दत्वा विसृज्याश्नीत च स्वयम् ॥ ५० ॥

Transliteration

kṛtvā dvijānbhojayitvā saptaiva madhurādinā | suvarṇadakṣiṇāṃ datvā visṛjyāśnīta ca svayam || 50 ||

Translation

Depois de preparar o rito, tendo alimentado os dvija (brāhmaṇas) com sete oferendas doces e afins, e tendo dado uma dakṣiṇā de ouro, deve-se dispensá-los com respeito; e então comer por si mesmo.

Word by Word

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund); ‘having done’

• द्विजान्: Brahmins
• द्विजान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• भोजयित्वा: having fed
• भोजयित्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: णिच्-प्रेरणार्थक-धातोः क्त्वान्त-अव्ययम् (causative gerund); ‘having fed’

• सप्त: seven
• सप्त: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्या-विशेषणम्; स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनस्य विशेषणम् (agreeing with दक्षिणाम्)

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः

• मधुर-आदिना: with sweets and the like
• मधुर-आदिना: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मधुर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; ‘मधुरादि’ = मधुरं च तत् आदि च (आदि-शब्देन समाहारः), तृतीया = ‘with (sweet etc.)’

• सुवर्ण-दक्षिणाम्: a gold gift (dakṣiṇā)
• सुवर्ण-दक्षिणाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण (प्रातिपदिक) + दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; कर्मधारयः: ‘सुवर्णरूपा दक्षिणा’ (gold as dakṣiṇā)

• दत्वा: having given
• दत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund)

• विसृज्य: having dismissed
• विसृज्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + सृज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund)

• अश्नीत: should eat
• अश्नीत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• च: and
• च: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

• स्वयम्: oneself
• स्वयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; आत्मार्थक-क्रियाविशेषणम्

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: Mitra-vrata (contextual continuation)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches the proper completion (saṃpanna) of a religious observance: honoring brāhmaṇas with food and dakṣiṇā, then taking one’s own meal only after the rite is concluded with respectful dismissal.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed through reverent service and offering—feeding the learned, giving dakṣiṇā, and observing ritual humility—so that personal enjoyment (eating) follows worship and service rather than preceding it.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure) is implied: the sequence of bhojana, dakṣiṇā, visarga (dismissal), and then the performer’s meal reflects standard vrata and pūjā completion protocol.