Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 30

The Description of the Brahmāṇḍa Purāṇa’s Table of Contents

Anukramaṇī

अष्टादशमनौपम्यं सारात्सारतरं द्विज । ब्रह्मांडं यच्चतुर्लक्षं पुराणं येन पठ्यते ॥ ३० ॥

aṣṭādaśamanaupamyaṃ sārātsārataraṃ dvija | brahmāṃḍaṃ yaccaturlakṣaṃ purāṇaṃ yena paṭhyate || 30 ||

Ó dvija, entre os dezoito Purāṇas, o Brahmāṇḍa Purāṇa é incomparável—mais excelente que a própria essência; é o Purāṇa recitado como contendo quatro lakhs (400.000) de ślokas.

अष्टादशम्eighteen
अष्टादशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टादश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्या-विशेषण (numeral)
अनौपम्यम्incomparable (in eighteen ways / among eighteen)
अनौपम्यम्:
Karma (कर्म; predicate complement)
TypeAdjective
Rootअ + अनौपम्य (प्रातिपदिक; from उपमा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: अष्टादशम्-अनौपम्यम् (कर्मधारय: ‘eighteen (kinds) incomparable’)
सारात्from the essence
सारात्:
Apadana (अपादान; from)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
सारतरम्more essential
सारतरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसारतर (प्रातिपदिक; comparative of सार)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनात्मक-विशेषण (comparative)
द्विजO twice-born (brāhmaṇa)
द्विज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
ब्रह्माण्डम्Brahmāṇḍa (Purāṇa)
ब्रह्माण्डम्:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + अण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्which
यत्:
Karma (कर्म; relative object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun)
चतुःfour
चतुः:
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग), संख्या-विशेषण
लक्षम्four lakhs (400,000)
लक्षम्:
Visheshana (विशेषण; measure)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: चतुः-लक्षम् (द्विगु: ‘four lakhs’)
पुराणम्Purāṇa
पुराणम्:
Karma (कर्म; object/apposition)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
येनby which
येन:
Karana (करण; instrument/means)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun: ‘by which’)
पठ्यतेis read/recited
पठ्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पठ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive voice)

Suta (narrating Purāṇic anukramaṇikā material to the sages)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

B
Brahmanda Purana

FAQs

It emphasizes Purāṇic pramāṇa (textual stature) by praising the Brahmāṇḍa Purāṇa as uniquely authoritative and “essence-like,” guiding the listener toward trusted śāstric sources for dharma and cosmological teaching.

Indirectly: by classifying and exalting a Purāṇa as “sāratara,” it points devotees toward scriptural listening/recitation (śravaṇa–pāṭha) as a bhakti-supporting practice grounded in recognized Purāṇic tradition.

The practical focus is textual enumeration and pramāṇa—an anukramaṇikā-style cataloging of corpus size (catur-lakṣa), useful for traditional study planning and śāstra classification rather than a specific Vedāṅga like Vyākaraṇa or Jyotiṣa.