Shloka 14
Draupadī’s Instruction on Marital Conduct and Household Discipline (चित्तग्रहण-उपदेश)
Devanagari script
पूयात् स गन्ध॑ तेजश्न अस्थिभ्यो देवदारु च । श्लेष्मण: स्फाटिकं तस्य पित्तान्मारकतं तथा,“सह” नामक अग्निने अपने पीब तथा रक्तसे गन्धक एवं तैजस धातुओंको उत्पन्न किया। उनकी हडियोंसे देवदारुके वृक्ष प्रकट हुए। कफसे स्फटिक तथा पित्तसे मरकतमणिका प्रादुर्भाव हुआ
Transliteration
pūyāt sa gandhaḥ tejaś ca asthibhyo devadāru ca | śleṣmaṇaḥ sphāṭikaṃ tasya pittān mārakataṃ tathā ||
Translation
Disse Mārkaṇḍeya: Do seu pus surgiram o enxofre e substâncias ígneas; dos seus ossos brotaram as árvores deodar. Do seu catarro veio o cristal, e da sua bile, do mesmo modo, emergiu a esmeralda.
Word by Word
पूयात्from pus
पूयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपूय (पुय)
FormMasculine, Ablative, Singular
सःhe/that (one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
गन्धःsulphur
गन्धः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
तेजश्चand fire/energy (tejas)
तेजश्च:
Karta
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्थिभ्यःfrom the bones
अस्थिभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootअस्थि
FormNeuter, Ablative, Plural
देवदारुdeodar (cedar)
देवदारु:
Karta
TypeNoun
Rootदेवदारु
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
श्लेष्मणःfrom phlegm
श्लेष्मणः:
Apadana
TypeNoun
Rootश्लेष्मन्
FormMasculine, Ablative, Singular
स्फाटिकम्crystal
स्फाटिकम्:
Karta
TypeNoun
Rootस्फाटिक
FormNeuter, Nominative, Singular
तस्यof him/of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पित्तात्from bile
पित्तात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपित्त
FormNeuter, Ablative, Singular
मारकतम्emerald
मारकतम्:
Karta
TypeNoun
Rootमारकत
FormNeuter, Nominative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaD
devadāru (deodar tree)S
sphāṭika (crystal)M
mārakata (emerald)G
gandhaka (sulphur)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes