Previous Verse
Next Verse

Shloka 143

Dharma-vyādha on Parental Worship

Pitṛ-mātṛ-śuśrūṣā as Paramadaivata

साक्षाल्लोकगुसुर्तब्रह्या पद्मे सूर्यसमप्रभ: । महाभाग! अपनी महिमासे कभी च्युत न होनेवाले लोककर्ता भगवान्‌ श्रीहरि नागके विशाल फणके द्वारा धारण की हुई इस पृथ्वीका सहारा लेकर (शेषनागपर) सो रहे थे, उस समय उन दिव्यस्वरूप नारायणकी नाभिसे एक दिव्य कमल प्रकट हुआ, जो सूर्यके समान प्रकाशित हो रहा था। उसीमें सम्पूर्ण लोकोंके गुरु साक्षात्‌ पितामह ब्रह्माजी प्रकट हुए, जो सूर्यके समान तेजस्वी थे

sākṣāl lokaguruḥ pitāmaha-brahmā padme sūrya-samaprabhaḥ | mahābhāga! ātmamahimnā kadācid acyutaḥ lokakartā bhagavān śrīhariḥ nāgasya viśāla-phaṇena dhāritāyāḥ pṛthivyāḥ āśrayaṃ kṛtvā (śeṣanāge) śete sma | tasmin kāle tasya divya-svarūpasya nārāyaṇasya nābher divyaṃ kamalaṃ prādurabhavat, yat sūryavat prakāśate sma | tasminn eva sarva-lokānāṃ guruḥ sākṣāt pitāmahaḥ brahmā prādurabhavat, yaḥ sūryavat tejasvī āsīt ||

Mārkaṇḍeya disse: «Ó nobre, o Senhor Hari—criador dos mundos, jamais afastado de sua própria majestade—jazia então sobre Śeṣa, apoiado na terra sustentada pelas vastas coifas da serpente. Nesse momento, do umbigo daquele divino Nārāyaṇa surgiu um lótus radiante, brilhando como o sol; e sobre ele manifestou-se Brahmā, o próprio Pitāmaha, mestre de todos os mundos, ardendo em esplendor solar.»

साक्षात्directly, in person
साक्षात्:
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात्
लोकगुरुःteacher of the worlds
लोकगुरुः:
Karta
TypeNoun
Rootलोकगुरु
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पद्मेin the lotus
पद्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपद्म
FormNeuter, Locative, Singular
सूर्यसमप्रभःhaving radiance equal to the sun
सूर्यसमप्रभः:
Karta
TypeAdjective
Rootसूर्य-सम-प्रभ
FormMasculine, Nominative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
N
Nārāyaṇa
Ś
Śrī Hari (Viṣṇu)
A
Acyuta
B
Brahmā (Pitāmaha, Lokaguru)
Ś
Śeṣanāga (Ananta)
N
Nāga (serpent)
P
Pṛthivī (Earth)
L
Lotus (Padma/Kamala)
N
Navel (Nābhi)
S
Sun (Sūrya)