Shloka 12
Adhyāya 160: Dikpāla-Cosmography and the Sun’s Kālacakra (दिक्पाल-विश्ववर्णनम् तथा आदित्यस्य कालचक्रम्)
स्वे स्वे किल कुले जाते पुत्रे नप्तरि वा पुन: । पितर: पितृलोकस्था: शोचन्ति च हसन्ति च,“कहते हैं, जब-जब अपने-अपने कुलमें पुत्र अथवा नातीका जन्म होता है, तब-तब पितृलोकमें रहनेवाले पितर शोकमग्न होते हैं और हँसते भी हैं। शोक तो उन्हें यह सोचकर होता है कि “क्या हमें इसके पापमें हिस्सा बँटाना पड़ेगा?” और हँसते इसलिये हैं कि “क्या हमें इसके पुण्यका कुछ भाग मिलेगा? यदि ऐसा हो तो बड़ी अच्छी बात है!
sve sve kila kule jāte putre naptari vā punaḥ | pitaraḥ pitṛlokasthāḥ śocanti ca hasanti ca ||
Vaiśampāyana disse: “Sempre que, em cada linhagem, nasce um filho—ou ainda um neto—os ancestrais que habitam o mundo dos Pitṛs entristecem-se e alegram-se ao mesmo tempo. Entristecem-se, pensando: ‘Teremos de partilhar o seu pecado?’ e alegram-se, pensando: ‘Chegará até nós alguma porção do seu mérito? Se assim for, isso é deveras bom!’”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A descendant’s conduct is ethically significant beyond the individual: one’s merit (puṇya) and sin (pāpa) are imagined to affect the ancestral line, so birth brings both hope for shared merit and fear of shared wrongdoing.
Vaiśampāyana describes a traditional belief about the Pitṛs: when a son or grandson is born in a family, the ancestors in Pitṛloka respond with mixed emotions—grief at the possibility of inheriting the descendant’s sin and joy at the possibility of receiving a share of his merit.