Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Udyoga-parva Adhyāya 126 — Kṛṣṇa’s Indictment of Misrule and the Varuṇa Analogy (कृष्णवाक्यं–धर्मपाशदृष्टान्तः)

न चापि वयमुग्रेण कर्मणा वचनेन वा । प्रभ्रष्टा: प्रणमामेह भयादपि शतक्रतुम्‌,“हमलोग किसीके भयंकर कर्म अथवा भयानक वचनसे भयभीत हो क्षत्रियधर्मसे च्युत होकर साक्षात्‌ इन्द्रके सामने भी नतमस्तक नहीं हो सकते

na cāpi vayam ugreṇa karmaṇā vacanena vā | prabhraṣṭāḥ praṇamāmeha bhayād api śatakratum ||

Vaiśaṃpāyana disse: “Não somos do tipo que, amedrontados pelos feitos ferozes ou pelas palavras aterradoras de alguém, se afastariam do código do kṣatriya e se curvariam aqui—nem mesmo por medo—diante do próprio Śatakratu (Indra).”

nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
apieven/also
api:
TypeIndeclinable
Rootapi
vayamwe
vayam:
Karta
TypePronoun
Rootasmad
FormNominative, Plural
ugreṇaby/with fierce (means)
ugreṇa:
Karana
TypeAdjective
Rootugra
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
karmaṇāby an act/deed
karmaṇā:
Karana
TypeNoun
Rootkarman
FormNeuter, Instrumental, Singular
vacanenaby a word/speech
vacanena:
Karana
TypeNoun
Rootvacana
FormNeuter, Instrumental, Singular
or
:
TypeIndeclinable
Root
prabhraṣṭāḥfallen away/deviated
prabhraṣṭāḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootprabhraṣṭa
FormMasculine, Nominative, Plural
praṇamāmawe bow down
praṇamāma:
TypeVerb
Rootpra-√nam
FormPresent, 1st, Plural, Parasmaipada
ihahere
iha:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootiha
bhayātfrom fear/out of fear
bhayāt:
Apadana
TypeNoun
Rootbhaya
FormNeuter, Ablative, Singular
apieven
api:
TypeIndeclinable
Rootapi
śatakratumŚatakratu (Indra)
śatakratum:
Karma
TypeNoun (Proper)
Rootśatakratu
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
Ś
Śatakratu (Indra)

Educational Q&A

The verse asserts steadfastness in kṣatriya-dharma: one should not abandon honor and duty out of fear—whether fear arises from violent actions or intimidating speech—even if the pressure comes from the highest authority (symbolized by Indra).

In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations and rising tensions, the speaker (through Vaiśaṃpāyana’s narration) voices a defiant stance: they will not submit or abase themselves out of fear, emphasizing resolve and adherence to warrior ethics as conflict approaches.