Shloka 28
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
प्रमादाद्धि स्खलेद् राजा स्खलिते नास्ति जीवितम् । अन्मनिं दीप्तमिवासीदेद् राजानमुपशिक्षित:,यदि सेवकके द्वारा असावधानीके कारण कोई अपराध बन गया तो राजा पहलेके उपकारको भुलाकर कुपित हो उससे द्वेष करने लगता है और जब राजा अपनी मर्यादासे भ्रष्ट हो जाय तो उस सेवकके जीवनकी आशा नहीं रह जाती। जैसे जलती हुई आगके पास मनुष्य सचेत होकर जाता है, उसी प्रकार शिक्षित पुरुषको राजाके पास सावधानीसे रहना चाहिये
pramādād dhi skhaled rājā skhalite nāsti jīvitam | agnim dīptam ivāsīded rājānam upaśikṣitaḥ ||
Disse Bhishma: “Por negligência, um rei pode escorregar para o erro; e, uma vez que escorrega, não há segurança de vida (para os que dele dependem). Por isso, o homem instruído e prudente deve aproximar-se e permanecer junto de um rei como junto de um fogo em brasa — com cuidado e constante vigilância.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Negligence around power is perilous: a ruler’s lapse can quickly turn into lethal danger for dependents. Therefore, one who serves or approaches a king must remain disciplined, cautious, and self-controlled—like someone standing near a blazing fire.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and conduct, Bhishma warns about the volatility of royal favor and the risks created by a king’s moment of error. He counsels the educated attendant to keep careful vigilance in the king’s presence.