Previous Verse
Next Verse

Shloka 101

धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)

उस समयके लोग कहेंगे कि “ये ईश्वररूप नर और नारायण नामक ऋषि ही एक साथ उद्यत हो लोकहितके लिये क्षत्रियजातिका संहार कर रहे हैं ।। कृत्वा भारावतरणं वसुधाया यथेप्सितम्‌ । सर्वसात्वतमुख्यानां द्वारकायाश्व सत्तम

tadā lokā vadiṣyanti—“eṣa īśvararūpo naraś ca nārāyaṇanāmā ṛṣiś caivaikatra samudyatāv lokahitāya kṣatriyajātisaṃhāraṃ kurutaḥ” || kṛtvā bhārāvataraṇaṃ vasudhāyā yathepsitam | sarvasātvatamukhyānāṃ dvārakāyāś ca sattama ||

Bhīṣma disse: “Naquele tempo, as pessoas declararão: ‘Estes dois—Nara, que porta a forma do Senhor, e o sábio chamado Nārāyaṇa—ergueram-se juntos e, pelo bem do mundo, promoveram a destruição da raça dos Kṣatriyas.’ Tendo assim realizado o desejado alívio do fardo da terra, ó melhor dos homens, também serão lembrados em ligação com os principais entre os Sātvatas e com Dvārakā.”

कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), कर्तरि
भारburden
भार:
Karma
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अवतरणम्removal / descent (i.e., relieving)
अवतरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootअवतरण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
वसुधायाःof the earth
वसुधायाः:
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive, Singular
यथाas / in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
ईप्सितम्desired / wished
ईप्सितम्:
TypeAdjective
Rootईप्सित (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular, ईप्स् (धातु) + क्त (past passive participle)
सर्वof all
सर्व:
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
सात्वतof the Sātvatas (Vr̥ṣṇis/Yādavas)
सात्वत:
TypeNoun
Rootसात्वत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
मुख्यानाम्of the chief / foremost
मुख्यानाम्:
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
द्वारकायाःof Dvārakā
द्वारकायाः:
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सत्तमO best of men
सत्तम:
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular

(भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
N
Nara
N
Nārāyaṇa
K
Kṣatriyas
V
Vasudhā (Earth)
S
Sātvatas (Yādavas/Vṛṣṇis)
D
Dvārakā