त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
तस्मिन प्रवृत्ते सत्रे तु ब्रह्मण: पार्थिवर्षभ । दृष्टरूपप्रधानत्वाद् दण्ड: सो<न्तर्हितो$भवत्
tasmin pravṛtte satre tu brahmaṇaḥ pārthivarṣabha | dṛṣṭarūpapradhānatvād daṇḍaḥ so 'ntarhito 'bhavat ||
Vasuharoma disse: “Ó touro entre os reis, quando a sessão sacrificial (satra) posta em movimento por Brahmā teve início, o bastão de Brahmā (daṇḍa) desapareceu. Pois, uma vez que o sacrifício passou a ser governado sobretudo pelo que era diretamente manifesto e visível, aquele emblema da autoridade punitiva deixou de aparecer.”
वसुहरोम उवाच
The verse uses the disappearance of Brahmā’s daṇḍa (rod of punishment/authority) to suggest that when a sacred undertaking is governed by manifest, properly ordered ritual action, coercive enforcement recedes; visible, disciplined performance itself sustains order.
As Brahmā’s satra begins, the narrative notes a symbolic change: Brahmā’s staff vanishes, explained as a result of the sacrifice’s predominance of directly visible, manifest ritual form and procedure.