Shloka 9
अध्याय ४ — दुर्योधनस्य असंधि-निश्चयः
Duryodhana’s Refusal of Reconciliation
पुत्रो भ्राता पिता चैव स्वस्रनीयो मातुलस्तथा । सम्बन्धिबान्धवाश्रैव योद्धया वै क्षत्रजीविना,'क्षत्रियधर्मसे जीवन-निर्वाह करनेवाले पुरुषके लिये पुत्र, भ्राता, पिता, भानजा, मामा, सम्बन्धी तथा बन्धु-बान्धव--इन सबके साथ युद्ध करना कर्तव्य है
putro bhrātā pitā caiva svasr̥nīyo mātulas tathā | sambandhi-bāndhavāś caiva yoddhavyā vai kṣatrajīvinā ||
Disse Sañjaya: “Para um homem que vive do chamado kṣatriya—cujo sustento é mantido pelos deveres da condição guerreira—é, de fato, um dever lutar até mesmo contra os seus: filho, irmão, pai, filho da irmã, tio materno e outros parentes e consanguíneos. Na dura ética do kṣatriya-dharma, os laços pessoais não isentam das obrigações da batalha quando a guerra se tornou o curso ordenado.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse states a stringent principle of kṣatriya-dharma: a warrior by vocation must not abandon the duty of battle merely because the opponent is a close relative; social and familial bonds do not override the role-based obligation once war is engaged.
Sañjaya is describing the warrior code and the grim reality of the Kurukṣetra conflict: combat compels men to confront even their own family members, underscoring how the war dissolves ordinary domestic boundaries under the demands of kṣatriya conduct.