Shloka 24

अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः

Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution

Devanagari script

अवतीर्य रथेभ्यस्तु त्वरमाणा महारथा: । ददृशुद्रौपदीं कृष्णामार्तामार्ततरा: स्वयम्‌

Transliteration

avatīrya rathebhyaḥ tu tvaramāṇā mahārathāḥ | dadṛśuḥ draupadīṃ kṛṣṇām ārtām ārtatarāḥ svayam ||

Translation

Tendo descido depressa de seus carros, os grandes guerreiros viram Draupadī—Kṛṣṇā—dominada pela angústia; e, ao vê-la, ficaram eles mesmos ainda mais aflitos do que ela. O verso ressalta que o rastro da violência não termina com a vitória nem com a mera sobrevivência: o sofrimento se espalha pela empatia, pelo parentesco e pelo choque moral.

Word by Word

• अवतीर्य: having descended
• अवतीर्य: Karana
• Type: Verb
• Root: अव-तॄ
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय), कर्तरि, पूर्वकालिक क्रिया (absolutive)

• रथेभ्यः: from the chariots
• रथेभ्यः: Apadana
• Type: Noun
• Root: रथ
• Form: Masculine, Ablative, Plural

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• त्वरमाणाः: hastening
• त्वरमाणाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: त्वर्
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Plural

• महारथाः: great chariot-warriors
• महारथाः: Karta
• Type: Noun
• Root: महारथ
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ददृशुः: they saw
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: लिट् (परोक्श/परफेक्ट), Third, Plural, परस्मैपद

• द्रौपदीम्: Draupadi
• द्रौपदीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रौपदी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• कृष्णाम्: the dark-complexioned (one)
• कृष्णाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: कृष्णा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• आर्ताम्: distressed
• आर्ताम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: आर्त
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• आर्ततराः: more distressed
• आर्ततराः: Karta
• Type: Adjective
• Root: आर्ततर
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• स्वयम्: themselves
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम्

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Draupadī
• Kṛṣṇā (epithet of Draupadī)
• chariots
• mahārathas (great warriors)