Adhyāya 8: Saṃprahāra-varṇana and Bhīma–Kṣemadhūrti Dvipa-Yuddha
Combat Description and Elephant Duel
धृतराष्ट्र रवाच संजयाधिरथिरीर: सिंहद्विरदविक्रम: । वृषभप्रतिमस्कन्धो वृषभाक्षगतिश्नचरन्
dhṛtarāṣṭra uvāca sañjaya adhirathīraḥ siṃha-dvirada-vikramaḥ | vṛṣabha-pratima-skandho vṛṣabhākṣa-gatiś caran ||
Dhṛtarāṣṭra disse: “Sañjaya, Karṇa —o valente filho de Adhiratha— movia-se no campo de batalha com o ímpeto de um leão e de um elefante. Seus ombros eram como os de um touro; seus olhos e seu andar também eram taurinos. Por fazer chover dádivas, ele próprio era tido como um vṛṣabha, um touro. Em meio ao estrondo das armas, mesmo ao defrontar um inimigo semelhante a Indra, jamais recuava do combate. Estava na juventude, e seu corpo era tão firme como se tivesse sido forjado do vajra.”
वैशम्पायन उवाच
The verse foregrounds the kṣatriya ideal of steadfast courage: a warrior should not retreat when duty calls, even before a formidable opponent. It also frames martial excellence through controlled strength and reputation—valor joined to an identity shaped by generosity and resolve.
Dhṛtarāṣṭra addresses Sañjaya and asks/reflects upon Karṇa’s qualities. He describes Karṇa’s physical power and battlefield bearing through animal similes (lion, elephant, bull), emphasizing his fearlessness and unyielding presence in combat.