Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

अध्याय ५३ — रणमेघोपमा सेना-वर्णना तथा सुषेण-वधोत्तर प्रतिक्रिया

Battle-as-Storm Imagery and the Aftermath of Suṣeṇa’s Fall

नकुल॑ सहदेवं च त्वरमाणौ महारथौ । प्रतिजग्राह ते पुत्र: शरवर्षेण वारयन्‌,महारथी नकुल और सहदेव भी बड़ी उतावलीके साथ चढ़े आ रहे थे, उन्हें भी आपके पुत्रने बाण-वर्षासे रोक दिया

Nakulaṃ Sahadevaṃ ca tvaramāṇau mahārathau | pratijagrāha te putraḥ śaravarṣeṇa vārayann ||

Disse Sañjaya: Nakula e Sahadeva, ambos grandes guerreiros de carro, avançaram também com pressa; mas teu filho lhes fez frente e conteve o ímpeto deles, derramando uma chuva de flechas.

नकुलम्Nakula
नकुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Accusative, Singular
सहदेवम्Sahadeva
सहदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
त्वरमाणौhastening
त्वरमाणौ:
Karta
TypeAdjective
Rootत्वरमाण
FormMasculine, Nominative, Dual
महारथौtwo great chariot-warriors
महारथौ:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Dual
प्रतिजग्राहchecked/received/withstood
प्रतिजग्राह:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तेyour
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
शरवर्षेणwith a shower of arrows
शरवर्षेण:
Karana
TypeNoun
Rootशरवर्ष
FormNeuter, Instrumental, Singular
वारयन्warding off / restraining
वारयन्:
Karta
TypeVerb
Rootवृ (वारयति)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nakula
S
Sahadeva
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'your son')
Y
your son (Kaurava prince, unspecified in this verse)
A
arrows (śara)

Educational Q&A

In the ethics of kṣatriya-dharma, courage is paired with control: charging forward shows valor, while meeting and restraining an opponent’s advance shows disciplined martial responsibility. The verse highlights that effective resistance can be as decisive as aggressive attack.

Nakula and Sahadeva rush into the fight, but Dhṛtarāṣṭra’s son confronts them and halts their advance by unleashing a dense volley of arrows, forcing them to check their momentum.