Shloka 376
कृष्णोपदेशः, अर्जुनस्य क्षमा-याचनम्, कर्णवध-अनुज्ञा
Krishna’s Counsel, Arjuna’s Apology, and Authorization for Karṇa’s Slaying
Devanagari script
प्राविशद् धरणीं राजन् वल्मीकमिव पन्नग: । राजन! जैसे साँप बाँबीमें घुस जाता है, उसी प्रकार वह बाण कर्णके कवच और शरीरको छेदकर धरतीमें समा गया
Transliteration
prāviśad dharaṇīṁ rājan valmīkam iva pannagaḥ |
Translation
Sañjaya disse: “Ó rei, a flecha, após perfurar a armadura e o corpo de Karṇa, afundou na terra—como uma serpente que se enfia no seu formigueiro.” A imagem ressalta o ímpeto implacável e fatal da batalha: até as proteções célebres de um grande guerreiro podem ser transpassadas quando a maré da guerra muda, lembrando a fragilidade do poder encarnado em meio ao morticínio movido pelo adharma.
Word by Word
प्राविशत्entered
प्राविशत्:
Kriya
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथम, एकवचन
धरणीम्the earth/ground
धरणीम्:
Karma
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
वल्मीकम्an anthill
वल्मीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootवल्मीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike/as
इव:
Upamana-marker
TypeIndeclinable
Rootइव
पन्नगःa serpent
पन्नगः:
Karta
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')K
Karṇa (from the contextual prose gloss)A
arrow (bāṇa)A
armor (kavaca)E
earth (dharaṇī)A
anthill (valmīka)S
serpent (pannaga)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes