Shloka 25
Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)
(दूरतो मातृवत् पूज्या विप्रदारा: सुरक्षया ।) सरल, साधु, स्वभावत:ः सत्यवादी तथा समस्त प्राणियोंके हितमें तत्पर रहनेवाले ब्राह्मणोंकी सदा ही सेवा करनी चाहिये और क्रोधमें भरे हुए विषधर सर्पके समान समझकर उनसे भयभीत रहना चाहिये। ब्राह्मणोंकी जो स्त्रियाँ हों उनकी भी सुरक्षाका ध्यान रखते हुए माताके समान उनका दूरसे ही पूजन करना चाहिये ।। तेजसस्तपसश्चैव नित्यं बिभ्येद् युधिष्ठिर । उभे चैते परित्याज्ये तेजश्रैव तपस्तथा,युधिष्ठिर! ब्राह्मणोंक तेज और तपसे सदा डरना चाहिये तथा उनके सामने अपने तप एवं तेजका अभिमान त्याग देना चाहिये
dūrato mātṛvat pūjyā vipradārāḥ surakṣayā | tejasas tapasaś caiva nityaṃ bibhyed yudhiṣṭhira | ubhe caite parityājye tejaś caiva tapas tathā ||
Bhīṣma disse: “Ó Yudhiṣṭhira, as esposas dos Brāhmaṇas devem ser honradas a uma distância respeitosa, como se honra uma mãe, assegurando-se ao mesmo tempo a sua proteção. Deve-se sempre manter reverente temor diante do fulgor espiritual e do poder ascético (tapas) de um Brāhmaṇa; e, na presença deles, é preciso abandonar qualquer orgulho pela própria brilhância ou austeridade. Reverência, contenção e humildade diante de tal força sagrada são, elas mesmas, formas de dharma.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that sacred authority grounded in learning and austerity must be approached with humility and restraint. One should honor Brāhmaṇas and especially safeguard and respectfully revere their wives, while abandoning any ego about one’s own power or ascetic achievements.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on conduct (dharma). Here he emphasizes social and ethical discipline: reverence toward Brāhmaṇas, protective respect toward their wives, and an attitude of awe toward the spiritual potency (tejas, tapas) associated with ascetic life.