Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
यो रक्षिभ्य: सम्प्रदाय राजा राष्ट्र विलुम्पति । यज्ञे राष्ट्रादू धनं तस्मादानयध्वमिति ब्रुवन्
yo rakṣibhyaḥ sampradāya rājā rāṣṭraṃ vilumpati | yajñe rāṣṭrād dhanaṃ tasmād ānayadhvam iti bruvan |
Disse Bhishma: O rei que, depois de entregar os assuntos aos seus guardas e oficiais, saqueia o próprio reino e, dizendo assim, ordena aos seus servidores: “Trazei dinheiro do país para o sacrifício”, rouba os seus súditos em nome do yajña. E quando realiza o sacrifício com riquezas arrancadas duramente por intimidação, segundo a sua ordem, tal sacrifício não é louvado pelos nobres e discernentes. O rito fica eticamente maculado, pois é sustentado pela opressão e não por meios justos.
भीष्म उवाच
A religious act (yajña) does not become meritorious merely by its outward ritual form; its moral legitimacy depends on the means by which it is funded. Wealth taken by coercion from subjects corrupts the sacrifice, and the wise do not praise such a rite.
Bhishma criticizes a ruler who orders officials to collect money from the kingdom under the pretext of performing a sacrifice. The verse condemns the king’s exploitation of subjects and states that sacrifices performed with such forcibly extracted wealth are not approved by noble persons.