Shloka 9
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
कर्मण: फलनिर्वत्ति स्वयमश्नाति कारक: । प्रत्यक्ष दृश्यते लोके कृतस्यापकृतस्य च,कर्म करनेवाला मनुष्य अपने भले या बुरे कर्मका फल स्वयं ही भोगता है। यह बात संसारमें प्रत्यक्ष दिखायी देती है
karmaṇaḥ phalanirvṛttiḥ svayam aśnāti kārakaḥ | pratyakṣaṃ dṛśyate loke kṛtasyākṛtasya ca ||
Bhishma disse: O próprio agente prova o amadurecimento do fruto de suas ações. No mundo isso se vê diretamente—tanto nos resultados do que foi feito quanto do que foi deixado por fazer.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Moral causality is personal: the agent who acts (or fails to act) inevitably experiences the corresponding consequences; karma bears fruit for the doer.
In Bhishma’s instruction on dharma, he emphasizes a universally observable principle: outcomes arise from deeds and also from omissions, and the responsibility for those outcomes rests with the doer.