दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
शुभेन कर्मणा सौख्यं दु:ःखं पापेन कर्मणा । कृतं फलति सर्वत्र नाकृतं भुज्यते क्वचित्
bhīṣma uvāca | śubhena karmaṇā saukhyaṁ duḥkhaṁ pāpena karmaṇā | kṛtaṁ phalati sarvatra nākṛtaṁ bhujyate kvacit |
Bhishma disse: A felicidade nasce da ação virtuosa, e o sofrimento da ação pecaminosa. O que se fez dá fruto em toda parte; o resultado do que não se fez jamais é experimentado em lugar algum. Assim, o destino de uma pessoa não é acaso, mas é moldado por seus próprios atos, e a responsabilidade moral não pode ser evitada.
भीष्म उवाच
Bhishma teaches the principle of karma: virtuous actions lead to happiness and sinful actions lead to suffering. Only performed actions produce results; one cannot experience the fruit of an action never done. This underscores ethical accountability and the inevitability of moral consequences.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he states a general moral law about how actions inevitably yield corresponding results, reinforcing the ethical framework guiding a king and society.