Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Ādi Parva, Adhyāya 158 — Aṅgāraparṇa-saṃvāda and Gaṅgā-tīrtha Saṃghaṭṭa

Encounter at the Gaṅgā ford

सम्प्रेक्षमाणा पुत्र ते नानुरूपमिवात्मन: । अनर्हवशमापन्नामिमां चापि सुतां तव,ब्रह्म! आपके इस पुत्रको आपके अनुरूप न देखकर और आपकी इस पुत्रीको भी अयोग्य पुरुषके वशमें पड़ी देखकर तथा लोकमें घमंडी मनुष्योंद्वारा अपमानित हो अपनेको पूर्ववत्‌ सम्मानित अवस्थामें न पाकर मैं प्राण त्याग दूँगी, इसमें संशय नहीं है

samprekṣamāṇā putra te nānurūpam ivātmanaḥ | anarhavaśam āpannām imāṃ cāpi sutāṃ tava, brahman |

“Ao ver que teu filho não parece corresponder ao teu próprio valor, e ao ver também tua filha caída sob o domínio de um homem indigno; e, humilhada no mundo por gente arrogante—não me vendo mais honrada como antes—eu abandonarei a vida; disso não há dúvida.”

सम्प्रेक्षमाणाseeing/observing
सम्प्रेक्षमाणा:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-प्र-ईक्ष् (धातु) → सम्प्रेक्ष (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, शतृ (वर्तमान कृदन्त), आत्मनेपद-भाव
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
not
:
TypeIndeclinable
Root
अनुरूपम्suitable, befitting
अनुरूपम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुरूप
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
आत्मनःof yourself
आत्मनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootआत्मन्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अनर्ह-वशम्the control of an unworthy (man)
अनर्ह-वशम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनर्ह + वश
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आपन्नाम्fallen into / having come under
आपन्नाम्:
Karma
TypeVerb
Rootआ-√पद् (धातु) → आपन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन, क्त (भूतकृदन्त)
इमाम्this
इमाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सुताम्daughter
सुताम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुता
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
ब्रह्मO Brahman (sage)
ब्रह्म:
Sambodhana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (speaker)
पुत्र (son)
सुतā (daughter)
ब्रह्मन् (addressed Brahmin)