Adhyaya 9

Verse 1

सशिरोव्रतं त्रिपुण्डधारणवर्णनम् श्रीनारायण उवाच इदं शिरोव्रतं चीर्णं विधिवद्यैर्द्विजातिभिः । तेषामेव परां विद्यां वदेदज्ञानबाधिकाम्

Sri Narayana disse: O conhecimento supremo, que destrói a ignorância, deve ser transmitido apenas àqueles nascidos duas vezes (Dvijas) que cumpriram devidamente este 'Shiro-vrata' (o voto da cabeça).

Verse 2

विधिवच्छ्रद्धया सार्धं न चीर्णं यैः शिरोव्रतम् । श्रौतस्मार्तसमाचारस्तेषामनुपकारकः

Para aqueles que não realizaram o Śirovrata com a devida fé e de acordo com as regras, as observâncias dos rituais Śrauta e Smārta não lhes trazem benefício.

Verse 3

शिरोव्रतसमाचारादेव ब्रह्मादिदेवताः । देवता अभवन्विद्वन् खलु नान्येन हेतुना

Ó sábio! É apenas pela observância do Śirovrata que Brahmā e outras divindades alcançaram seu status divino, e certamente por nenhuma outra causa.

Verse 4

शिरोव्रतस्य माहात्म्यं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च देवताः सकला अपि

A grandeza do Śirovrata foi estabelecida em tempos antigos pelos ancestrais. Brahmā, Viṣṇu, Rudra e todas as divindades o observaram.

Verse 5

सर्वपातकयुक्तोऽपि मुच्यते सर्वपातकैः । शिरोव्रतमिदं येन चरितं विधिवद्‌बुधैः

Mesmo que alguém esteja manchado com todos os tipos de pecados, ele é libertado de todos eles se, sendo sábio, tiver realizado este Śirovrata de acordo com as regras prescritas.

Verse 6

शिरोव्रतमिदं नाम शिरस्याथर्वणश्रुतेः । यदुक्तं तद्धि नैवान्यत्तत्तु पुण्येन लभ्यते

Este voto chamado Śirovrata é declarado no cerne da Atharvaṇa Śruti (Atharva Veda). Não é nada mais, e é alcançado apenas pelo mérito.

Verse 7

शाखाभेदेषु नामानि व्रतस्यास्य विभेदतः । पठ्यन्ते मुनिशार्दूल शाखास्वेकव्रतं हि तत्

Ó tigre entre os sábios! Nos diferentes ramos (Śākhās) dos Vedas, diferentes nomes deste voto são recitados, mas em todos os ramos, é de fato um único e mesmo voto.

Verse 8

सर्वशाखासु वस्त्वेकं शिवाख्यं सत्यचिद्‌घनम् । तथा तद्विषयं ज्ञानं तथैव च शिरोतव्रतम्

Em todos os ramos védicos, a realidade última é uma, chamada Śiva, que é a massa de verdade e consciência. Da mesma forma, o conhecimento a respeito dela é um, assim como o Śirovrata.

Verse 9

शिरोव्रतविहीनस्तु सर्वधर्मविवर्जितः । अपि सर्वासु विद्यासु सोऽधिकारी न संशयः

Aquele que é desprovido de Śirovrata é considerado privado de todos os deveres; ele não tem direito a nenhum dos ramos do conhecimento, sem dúvida.

Verse 10

शिरोव्रतमिदं कार्यं पापकान्तारदाहकम् । साधनं सर्वविद्यानां यतस्तत्सम्यगाचरेत्

Este Śirovrata deve ser realizado, pois queima a floresta dos pecados. Sendo o meio para adquirir todas as Vidyas (conhecimentos), deve-se praticá-lo adequadamente.

Verse 11

श्रुतिराथर्वणी सूक्ष्मा सूक्ष्मार्थस्य प्रकाशिनी । यदुवाच व्रतं प्रीत्या तन्नित्यं सम्यगाचरेत्

A Śruti Atharvaṇa é sutil e ilumina significados sutis. O voto que ela declarou com amor deve ser praticado adequadamente todos os dias.

Verse 12

अग्निरित्यादिभिर्मन्त्रैः षड्‌भिः शुद्धेन भस्मना । सर्वाङ्‌गोद्धूलनं कुर्याच्छिरोव्रतसमाह्वयम्

Com os seis mantras começando com 'Agni', deve-se polvilhar todo o corpo com cinza pura. Isso é conhecido pelo nome de Śirovrata.

Verse 13

एतच्छिरोव्रतं कुर्यात्सन्ध्याकालेषु सादरम् । यावद्विद्योदयस्तावत्तस्य विद्या खलूत्तमा

Deve-se realizar este Śirovrata com reverência durante os tempos de Sandhyā. Até o amanhecer do verdadeiro conhecimento, esta disciplina é, de fato, a mais elevada.

Verse 14

द्वादशाब्दमथाब्दं वा तदर्धं च तदर्धकम् । प्रकुर्याद्‌द्वादशाहं वा सङ्‌कल्पेन शिरोव्रतम्

Deve-se realizar o Śirovrata com uma resolução firme por doze anos, ou um ano, ou meio ano, ou um quarto de ano, ou pelo menos por doze dias.

Verse 15

शिरोव्रतेन यः स्नातस्तं तु नोपदिशेत्तु यः । तस्य विद्या विनष्टा स्यान्निर्घृणः स गुरुः खलु

Se um Guru não instruir um discípulo que tomou o banho de Śirovrata, o conhecimento desse Guru será destruído, e ele será, de fato, considerado cruel.

Verse 16

ब्रह्मविद्यागुरुः साक्षान्मुनिः कारुणिकः खलु । यथा सर्वेश्वरः श्रीमान्मृदुः कारुणिकः खलु

O Guru de Brahmavidyā é evidentemente um sábio compassivo, assim como o glorioso Senhor de tudo é gentil e cheio de compaixão.

Verse 17

जन्मान्तरसहस्रेषु नरा ये धर्मचारिणः । तेषामेव खलु श्रद्धा जायते न कदाचन

Somente aqueles homens que praticaram o Dharma ao longo de milhares de vidas passadas desenvolvem fé (neste voto); outros nunca o fazem.

Verse 18

प्रत्युताज्ञानबाहुल्याद्‌द्वेष एव विजायते । अतः प्रद्वेषयुक्तस्य न भवेदात्मवेदनम्

Pelo contrário, devido à abundância de ignorância, apenas a aversão surge neles. Portanto, aquele que está cheio de ódio não pode alcançar a autorrealização.

Verse 19

ब्रह्मविद्योपदेशस्य साक्षादेवाधिकारिणः । त एव नेतरे विद्वन् ये तु स्नाताः शिरोव्रतैः

Ó sábio! Somente aqueles que se banharam de acordo com o Śirovrata têm o direito direto de receber a instrução de Brahmavidyā, e nenhum outro.

Verse 20

व्रतं पाशुपतं चीर्णं यैर्द्विजैरादरेण तु । तेषामेवोपदेष्टव्यमिति वेदानुशासनम्

A instrução deve ser dada apenas àqueles nascidos duas vezes que observaram respeitosamente o voto Pāśupata. Este é o decreto dos Vedas.

Verse 21

यः पशुस्तत्पशुत्वं च व्रतेनानेन सन्त्यजेत् । तान्हत्वा न स पापीयान्भवेद्वेदान्तनिश्चयः

A alma cativa (Paśu) renuncia à sua natureza animal (Paśutva) através deste voto. Ao destruir esses laços, a pessoa não se torna pecadora; esta é a conclusão firme do Vedānta.

Verse 22

त्रिपुण्ड्रधारणं प्रोक्तं जाबालैरादरेण तु । त्रियम्बकेन मन्त्रेण सतारेण शिवेन च

O uso do Tripuṇḍra (três linhas de cinzas) é respeitosamente prescrito pela Jābāla Upaniṣad, usando o mantra Tryambaka junto com o Om (Tāra) e o nome de Śiva.

Verse 23

त्रिपुण्ड्रं धारयेन्नित्यं गहस्थाश्रममाश्रितः । ओङ्‌कारेण त्रिरुक्तेन सहंसेन त्रिपुण्ड्रकम्

Um pai de família deve usar diariamente o Tripuṇḍra. Ele deve aplicá-lo cantando o Oṃkāra três vezes junto com o mantra Haṃsa.

Verse 24

धारयेद्‌‍भिक्षुको नित्यमिति जाबालिकी श्रुतिः । त्रियम्बकेन मन्त्रेण प्रणवेन शिवेन च

Um mendicante (sannyasi) deve usá-lo diariamente — assim afirma a Jābāla Śruti — usando o mantra Tryambaka, o Praṇava (Om) e o mantra de Śiva.

Verse 25

गृहस्थश्च वानप्रस्थो धारयेच्च त्रिपुण्ड्रकम् । मेधावीत्यादिना वापि ब्रह्मचारी दिने दिने

O pai de família e o habitante da floresta (Vānaprastha) devem usar o Tripuṇḍra. Um estudante celibatário (Brahmacārī) deve usá-lo diariamente usando o mantra que começa com 'Medhāvī'.

Verse 26

भस्मना सजलेनापि धारयेच्च त्रिपुण्ड्रकम् । ब्राह्मणो विधिनोत्पन्नस्त्रिपुण्ड्रभस्मनैव तु

Um Brāhmaṇa, nascido de acordo com os ritos, deve usar o Tripuṇḍra misturando a cinza com água, seguindo estritamente as regras prescritas para a aplicação da cinza do Tripuṇḍra.

Verse 27

ललाटे धारयेन्नित्यं तिर्यग्भस्मावगुण्ठनम् । (महादेवस्य सम्बन्धात्तद्धर्मेऽप्यस्ति सङ्‌गतिः ।) सम्यक् त्रिपुण्ड्रधर्मं च ब्राह्मणो नित्यमाचरेत्

Ele deve sempre usar as linhas horizontais de cinzas em sua testa. (Devido à sua conexão com Mahādeva, é altamente relevante em seu Dharma.) Um Brāhmaṇa deve observar perfeitamente o dever de usar o Tripuṇḍra todos os dias.

Verse 28

आदिब्राह्मणभूतेन त्रिपुण्ड्रं भस्मना धृतम् । यतोऽत एव विप्रस्तु त्रिपुण्ड्रं धारयेत्सदा

Visto que o Brāhmaṇa primordial (Brahmā ou Śiva agindo como o primeiro) usou o Tripuṇḍra com cinza, portanto, um Brāhmaṇa deve sempre usar o Tripuṇḍra.

Verse 29

भस्मना वेदसिद्धेन त्रिपुण्ड्रं देहगुण्ठनम् । रुद्रलिङ्‌गार्चनं वापि मोहतोऽपि च न त्यजेत्

Nunca se deve abandonar, mesmo por ilusão, o uso do Tripuṇḍra, a aplicação de cinzas védicas no corpo e a adoração do Rudra Liṅga.

Verse 30

त्रियम्बकेन मन्त्रेण सतारेण तथैव च । पञ्चाक्षरेण मन्त्रेण प्रणवेन तथैव च

Ó grande sábio! Aquele que entrou no ashrama de Sannyāsa deve aplicar diariamente o Tripuṇḍra usando o mantra Tryambaka com Om, o mantra Pañcākṣara e o Praṇava.

Verse 31

ललाटे हृदये चैव दोर्द्वन्द्वे च महामुने । त्रिपुण्ड्रं धारयेन्नित्यं संन्यासाश्रममाश्रितः

Ó grande sábio! Aquele que entrou no ashrama de Sannyāsa deve usar diariamente o Tripuṇḍra na testa, no coração e em ambos os braços.

Verse 32

त्रियायुषेण मन्त्रेण मेधावीत्यादिनाथवा । गौणेन भस्मना धार्यं त्रिपुण्ड्रं ब्रह्मचारिणा

Um Brahmacārī deve usar o Tripuṇḍra utilizando cinzas secundárias (gauṇa), entoando o mantra Tryāyuṣa ou o mantra que começa com 'Medhāvī'.

Verse 33

नमोऽन्तेन शिवेनैव शूद्रः शुश्रूषणे रतः । उद्धूलनं त्रिपुण्ड्रं च नित्यं भक्त्या समाचरेत्

Um Śūdra dedicado ao serviço deve realizar diariamente a aplicação de cinzas e usar o Tripuṇḍra com devoção, usando o nome de Śiva terminando com 'Namaḥ'.

Verse 34

अन्येषामपि सर्वेषां विना मन्त्रेण सुव्रत । उद्धूलनं त्रिपुण्ड्रं च कर्तव्यं भक्तितो मुने

Ó sábio de bons votos! Para todos os outros, a aplicação de cinzas e o uso do Tripuṇḍra devem ser feitos com devoção, sem o uso de mantras.

Verse 35

भूत्यैवोद्धूलनं तिर्यक् त्रिपुण्ड्रस्य च धारणम् । वरेण्यं सर्वधर्मेभ्यस्तस्मान्नित्यं समाचरेत्

A aplicação de cinzas sagradas (bhūti) no corpo e o uso do Tripuṇḍra horizontal é superior a todos os outros deveres religiosos; portanto, deve-se praticá-lo diariamente.

Verse 36

भस्माग्निहोत्रजं वाथ विरजाग्निसमुद्‍भवम् । आदरेण समादाय शुद्धे पात्रे निधाय तत्

Deve-se tomar respeitosamente a cinza produzida pelo fogo Agnihotra ou Virajā e guardá-la com segurança em um recipiente puro.

Verse 37

प्रक्षाल्य पादौ हस्तौ च द्विराचम्य समाहितः । गृहीत्वा भस्म तत्पञ्चब्रह्ममन्त्रैः शनैः शनैः

Depois de lavar as mãos e os pés e realizar o ācamana duas vezes, com a mente focada, deve-se pegar lentamente essa cinza usando os mantras Pañcabrahma.

Verse 38

प्राणायामत्रयं कृत्वा अग्निरित्यादिमन्त्रितम् । तैरेव सप्तभिर्मन्त्रैस्त्रिवारमभिमन्त्रयेत्

Realizando três Prāṇāyāmas, deve-se consagrar a cinza três vezes com os sete mantras que começam com 'Agni'.

Verse 39

ओमापोज्योतिरित्युक्त्वा ध्यात्वा मन्त्रानुदीरयेत् । सितेन भस्मना पूर्वं समुद्धूल्य शरीरकम्

Recitando 'Om āpo jyotiḥ', meditando e proferindo os mantras, deve-se primeiro polvilhar todo o corpo com a cinza branca.

Verse 40

विपापो विरजो मर्त्यो जायते नात्र संशयः । ततो ध्यात्वा महाविष्णुं जगन्नाथं जलाधिपम्

Por isso, um mortal torna-se sem pecado e puro, sem dúvida. Então, meditando em Mahāviṣṇu, o Senhor do Universo e Senhor das águas...

Verse 41

संयोज्य भस्मना तोयमग्निरित्यादिभिः पुनः । विमृज्य साम्बं ध्यात्वा च समुद्धूल्योर्ध्वमस्तकम्

...deve-se misturar água com a cinza usando os mantras 'Agni' novamente. Limpando-a, meditando em Sāmba (Śiva com Ambā) e polvilhando o topo da cabeça...

Verse 42

तेन भावनया ब्राह्मभूतेन सितभस्मना । ललाटवक्षःस्कन्धेषु स्वाश्रमोचितमन्त्रतः

...com essa cinza branca, mantendo o sentimento de ter se tornado um com Brahman, deve-se aplicá-la na testa, no peito e nos ombros, usando mantras apropriados ao seu ashrama.

Verse 43

मध्यमानामिकाङ्‌गुष्ठैरनुलोमविलोमतः । त्रिपुण्ड्रं धारयेन्नित्यं त्रिकालेष्वपि भक्तितः

Usando o dedo médio, o anelar e o polegar, desenhando em ordem direta e inversa, deve-se aplicar diariamente o Tripuṇḍra com devoção durante os três momentos do dia (Sandhyās).

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां एकादशस्कन्धे सशिरोव्रतं त्रिपुण्डधारणवर्णनं नाम नवमोऽध्यायः

Assim termina o nono capítulo no décimo primeiro Skandha do Śrīmad Devī Bhāgavatam Mahāpurāṇa, compreendendo dezoito mil versos, descrevendo o Śirovrata e o uso do Tripuṇḍra.