Shloka 5
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
तदा देवा महेन्द्राद्याः सन्तोषं बहु भेजिरे / अथ कामेश्वरस्यापि ललितायाश्च शोभनम् / नित्योपभोगसर्वार्थं मन्दिरं कर्तुमुत्सुकाः
Transliteration
tadā devā mahendrādyāḥ santoṣaṃ bahu bhejire / atha kāmeśvarasyāpi lalitāyāśca śobhanam / nityopabhogasarvārthaṃ mandiraṃ kartumutsukāḥ
Translation
Então os devas, com Mahendra à frente, foram tomados de grande contentamento. Depois, desejosos de construir um esplêndido mandira para Kāmeśvara e para a formosa Lalitā, para fruição perpétua e todos os fins, puseram-se a isso.
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन
महेन्द्राद्याः(those) beginning with Indra
महेन्द्राद्याः:
Karta (कर्ता) (apposition to देवाः)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; आदितत्पुरुष—‘महेन्द्रः आदिः येषाम्’ (beginning with Mahendra/Indra)
सन्तोषम्contentment, satisfaction
सन्तोषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसन्तोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
बहुgreatly, much
बहु:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहु (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial use of adjective)
भेजिरेthey attained/experienced
भेजिरे:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अथthen, thereafter
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुबन्ध/क्रमसूचक (conjunctive particle)
कामेश्वरस्यof Kāmeśvara
कामेश्वरस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकामेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (kāma + īśvara)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षा (particle: also/even)
ललितायाःof Lalitā
ललितायाः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
शोभनम्a splendid (thing)
शोभनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘शोभनम्’ = शोभा/उचितं वस्तु (a fine/beautiful thing)
नित्योपभोगसर्वार्थम्for all purposes of constant enjoyment
नित्योपभोगसर्वार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeAdjective
Rootनित्य + उपभोग + सर्व + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (purpose/qualification): ‘नित्योपभोगाय सर्वार्थम्’ (for all purposes of constant enjoyment)
मन्दिरम्a palace/temple
मन्दिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
कर्तुम्to make
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), कर्तुम् = ‘to do/make’
उत्सुकाःeager
उत्सुकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्सुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन; विशेषण (qualifier of देवाः)