Shloka 16
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
पृष्ठतः परिवारास्तु न तथा संति ते पुनः / अल्पैस्तु रक्षिता वै स्यात्तेनैवासौ सुनिग्रहा
Transliteration
pṛṣṭhataḥ parivārāstu na tathā saṃti te punaḥ / alpaistu rakṣitā vai syāttenaivāsau sunigrahā
Translation
Mas na retaguarda, seus contingentes de apoio já não são como antes. Guardado por poucos, esse exército pode ser facilmente contido e subjugado.
Word by Word
पृष्ठतःfrom behind/at the rear
पृष्ठतः:
अधिकरण (स्थान-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
परिवाराःattendants/retinue
परिवाराः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपरिवार (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग
तुbut
तु:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
नnot
न:
सम्बन्ध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
तथाthus/so
तथा:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
सन्तिare/exist
सन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
तेthey/those
ते:
कर्ता (Subject apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nom), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (referring to parivārāḥ)
पुनःagain/further
पुनः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अल्पैःby a few
अल्पैः:
करण (Instrument/Agent in passive)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (used substantively: ‘by a few’)
तुbut
तु:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
रक्षिताprotected/guarded
रक्षिता:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), प्रथमा (Nom), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (agreeing with असौ)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
स्यात्would be/should be
स्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तेनby that/therefore
तेन:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
असौthat (force)
असौ:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (referring to ‘सेना’/force implied)
सु-निग्रहाeasily restrained/controlled
सु-निग्रहा:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + निग्रह (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (su-nigrahā = well-restrainable), प्रथमा (Nom), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (agreeing with असौ)