Shloka 76
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
तमालश्यामलाकारा श्यामकञ्चुकधारिणी / श्यामच्छाये तमोलिप्ते श्यामयुक्ततुरङ्गमे
Transliteration
tamālaśyāmalākārā śyāmakañcukadhāriṇī / śyāmacchāye tamolipte śyāmayuktaturaṅgame
Translation
De aspecto escuro como a árvore tamāla, ela vestia uma couraça negra; na sombra negra, manchada de trevas, montava um corcel ornado de negrume.
Word by Word
तमाल-श्यामल-आकाराshe whose form is dark like a tamāla tree
तमाल-श्यामल-आकारा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतमाल (प्रातिपदिक) + श्यामल (प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय-समासः (tamāla-śyāmala = tamāla-like dark; qualifying ākārā)
श्याम-कञ्चुक-धारिणीwearing a dark/blue tunic
श्याम-कञ्चुक-धारिणी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्याम (प्रातिपदिक) + कञ्चुक (प्रातिपदिक) + धृ (धातु) → धारिणी (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धारिणी = धृ-धातोः शतृ/णिनि-प्रत्ययान्त (agent noun) ‘wearing’; तत्पुरुषः (श्यामः कञ्चुकः यस्या सा)
श्याम-छायेin the dark shadow
श्याम-छाये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootश्याम (प्रातिपदिक) + छाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः (श्यामस्य छाया)
तमः-लिप्तेin/at the darkness-smeared (place)
तमः-लिप्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतमस्/तमः (प्रातिपदिक) + लिप् (धातु) → लिप्त (कृदन्त-भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; लिप्त = क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘smeared’; तत्पुरुषः (तमसा लिप्ते)
श्याम-युक्त-तुरङ्गमेin/at the chariot with dark-yoked horses
श्याम-युक्त-तुरङ्गमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootश्याम (प्रातिपदिक) + युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त) + तुरङ्गम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; युक्त = क्त-प्रत्ययान्त ‘yoked/connected’; तत्पुरुषः (श्यामैः युक्ताः तुरङ्गमाः यस्मिन्)