Shloka 87
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
यक्षान्महोरगान्सिद्धान्साध्यान्समरदुर्मदान् / ब्रह्माणं पद्मनाभं च रुद्रं वज्रिणमेव च / मत्वा तृणायितान्सर्वांल्लोकान्भण्डः शशासह
Transliteration
yakṣānmahoragānsiddhānsādhyānsamaradurmadān / brahmāṇaṃ padmanābhaṃ ca rudraṃ vajriṇameva ca / matvā tṛṇāyitānsarvāṃllokānbhaṇḍaḥ śaśāsaha
Translation
Considerando os Yakṣa, os Mahoraga, os Siddha, os Sādhya soberbos na guerra, e até Brahmā, Padmanābha (Viṣṇu), Rudra e Indra portador do vajra, como mera relva, Bhaṇḍa governou todos os mundos.
Word by Word
यक्षान्Yakṣas
यक्षान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
महोरगान्great serpents
महोरगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + उरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘महान्तः उरगाः’ (great serpents)
सिद्धान्Siddhas
सिद्धान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
साध्यान्Sādhyas
साध्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
समरदुर्मदान्fiercely proud in battle
समरदुर्मदान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर + दुर्मद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘समरे दुर्मदान्’ (arrogant in battle) विशेषण (यक्षान् आदि)
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पद्मनाभम्Padmanābha (Viṣṇu)
पद्मनाभम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपद्म + नाभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि: ‘पद्मं नाभौ यस्य’ (lotus-naveled = Viṣṇu)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
रुद्रम्Rudra
रुद्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वज्रिणम्Vajrī (Indra)
वज्रिणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; इन्द्र-पर्याय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
मत्वाhaving regarded
मत्वा:
Kriya-hetu (क्रियाहेतु/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having considered’
तृणायितान्as good as grass / trifling
तृणायितान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृणायित (प्रातिपदिक; तृणाय्-धातु/नामधातु से क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (लोकान्)
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (लोकान्)
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
भण्डःBhaṇḍa
भण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper noun)
शशासruled / commanded
शशास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशास् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहindeed (it is said)
अह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअह (अव्यय)
Formस्मरण/वृत्तान्तसूचक-अव्यय (particle used with perfect: ‘indeed/it is said’)