Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

कालोदरान्विवर्णाश्च कुमारान्स्वर्णभूमिकान् / आमण्डलं समुद्रस्य तिरोभूतांश्च पूर्वतः

kālodarānvivarṇāśca kumārānsvarṇabhūmikān / āmaṇḍalaṃ samudrasya tirobhūtāṃśca pūrvataḥ

Viu os Kālodara e os de cor desvanecida, e os Kumāra da terra dourada; e o círculo do oceano, oculto a leste.

kāla-udarānblack-bellied ones
kāla-udarān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + udara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—'kālam udaram yeṣām/ye' (black-bellied)
vivarṇānpale/discolored
vivarṇān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvivarṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); adjective qualifying the implied people
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
kumārānyouths/princes
kumārān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
svarṇa-bhūmikānthose with golden ground/terraces
svarṇa-bhūmikān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvarṇa (प्रातिपदिक) + bhūmika (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः—'svarṇasya bhūmikā' (having/with golden ground/terrace)
ā-maṇḍalamthe whole circle/region
ā-maṇḍalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootā (उपसर्ग/अव्यय) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); 'ā-' as intensifier/prefix in the stem
samudrasyaof the ocean/sea
samudrasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
tiro-bhūtāndisappeared/hidden
tiro-bhūtān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottiras (अव्यय/उपसर्गभाव) + bhū (धातु) → tirobhūta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त/कृदन्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); अव्ययीभावः—'tiro' + 'bhūta' = 'having disappeared/hidden'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
pūrvataḥfrom the east / eastwards
pūrvataḥ:
Adhikarana (अधिकरण—direction)
TypeIndeclinable
Rootpūrvatas (अव्यय)
FormAdverb (दिक्कालवाचक अव्यय)