Shloka 4
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
ऋषय ऊचुः विष्णुः किमर्थं संभूतः स्मृताः संभूतयः कति / भविष्याः कति चान्ये च प्रादुर्भावा महात्मनः
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ viṣṇuḥ kimarthaṃ saṃbhūtaḥ smṛtāḥ saṃbhūtayaḥ kati / bhaviṣyāḥ kati cānye ca prādurbhāvā mahātmanaḥ
Translation
Os ṛṣis disseram: “Por que razão Viṣṇu se manifestou? Quantas encarnações são lembradas na smṛti? Quantas virão no futuro, e que outras aparições do grande Ser haverá?”
Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
किमर्थम्for what reason/why
किमर्थम्:
Hetu (हेतु/cause-purpose)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्यय; तत्पुरुष (कस्य अर्थः) → ‘for what purpose/why’
संभूतःhas come into being
संभूतः:
Kriya (क्रिया/verb-predicate)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु) → संभूत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has arisen/been born’ (predicate)
स्मृताःare remembered/mentioned
स्मृताः:
Kriya (क्रिया/verb-predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘are remembered/are said’ (predicate)
संभूतयःmanifestations/origins
संभूतयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसम् + भू (धातु) → संभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कतिhow many
कति:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकति (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक संख्याविशेषण, प्रथमा, बहुवचनार्थ (how many)
भविष्याःfuture (manifestations)
भविष्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभविष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘future ones’ (those yet to be)
कतिhow many
कति:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकति (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक संख्याविशेषण, प्रथमा, बहुवचनार्थ
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
प्रादुर्भावाःappearances/manifestations
प्रादुर्भावाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रादुस् + भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अव्ययीभाव (प्रादुस्-पूर्वकः भावः)
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/possessive)
TypeNoun
Rootमहत् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य)