Shloka 17
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
कलभोन्मेषणाकृष्टकरिणीभिरनुद्रुतैः / गवयैः खुरसंक्षुण्णशिलाप्रस्थतटङ्क्वचित्
Transliteration
kalabhonmeṣaṇākṛṣṭakariṇībhiranudrutaiḥ / gavayaiḥ khurasaṃkṣuṇṇaśilāprasthataṭaṅkvacit
Translation
Em algum lugar, os gavayas, correndo atrás das elefantas atraídas pelo ímpeto dos filhotes, esmigalhavam com seus cascos as bordas das lajes de pedra.
Word by Word
कलभ-उन्मेषण-आकृष्ट-करिणीभिःby the she-elephants pulled by the calves’ playful movements
कलभ-उन्मेषण-आकृष्ट-करिणीभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकलभ (प्रातिपदिक) + उन्मेषण (प्रातिपदिक) + आकृष्ट (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + करिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (कलभस्य उन्मेषणेन आकृष्टाः करिण्यः)
अनुद्रुतैःby (those) not running / not fleeing
अनुद्रुतैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootअनुद्रुत (द्रु धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन; विशेषणम् (गवयैः)
गवयैःby gaurs (wild oxen)
गवयैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootगवय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन
खुर-संक्षुण्ण-शिला-प्रस्थ-तटङ्कa rocky ledge/terrace on stone-slabs crushed by hooves
खुर-संक्षुण्ण-शिला-प्रस्थ-तटङ्क:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootखुर (प्रातिपदिक) + संक्षुण्ण (क्षुद्/क्षुण्ण धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + शिला (प्रातिपदिक) + प्रस्थ (प्रातिपदिक) + तटङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (खुरैः संक्षुण्णः शिलाप्रस्थस्य तटङ्कः)
क्वचित्somewhere
क्वचित्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक-अव्ययम् (adverb: ‘somewhere/at times’)