Sutra 66
Devanagari script
दूष्यस्य वा भृतकव्यञ्जनो वेतनहिरण्ये कूटरूपं प्रक्षिप्य प्ररूपयेत् ॥ कZ_०५.२.६६ ॥
Transliteration
dūṣyasya vā bhṛtakavyañjano vetanahiraṇye kūṭarūpaṃ prakṣipya prarūpayet
Translation
Ou, no caso de um alvo corruptível, um agente disfarçado de servo assalariado deve introduzir moeda falsa no ouro do seu pagamento e depois expô-la (como prova).
Word by Word
दूष्यस्यof cloth (textile)
दूष्यस्य:
TypeNoun
Rootदूष्य
Formषष्ठी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (दूष्य-शब्दः)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
भृतक-व्यञ्जनःa disguised agent posing as a hired servant
भृतक-व्यञ्जनः:
TypeNoun
Rootभृतक + व्यञ्जन
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; भृतकः (भृत्य/वेतनजीवी) इव व्यञ्जनः (चिह्न/लक्षण-धारी)
वेतन-हिरण्येin wages and in gold (cash payment)
वेतन-हिरण्ये:
TypeNoun
Rootवेतन + हिरण्य
Formसप्तमी-एकवचनम् (द्वन्द्वसमास-एकवद्भावः), नपुंसकलिङ्गम्; ‘वेतने (च) हिरण्ये (च)’
कूटरूपम्a counterfeit mark/form (fake token/appearance)
कूटरूपम्:
TypeNoun
Rootकूट + रूप
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; कूटं (कपट/नकली) रूपं यस्य तत्
प्रक्षिप्यhaving inserted/placed (secretly)
प्रक्षिप्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootप्र + क्षिप्
Formक्त्वान्त (अव्ययभावः), ‘प्रक्षिप्’ धातोः; अर्थः—पूर्वकर्म
प्ररूपयेत्should make it appear / should frame (as if genuine evidence)
प्ररूपयेत्:
TypeVerb
Rootप्र + रूपय् (रूप्/रूपयति)
Formविधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; causative sense ‘to cause to appear/represent’
Entities Mentioned
B
bhṛtakavyañjana (hireling-disguised agent)K
kūṭarūpa (counterfeit)FAQs
To create a prosecutable pretext (possession of counterfeit) enabling detention and interrogation of a suspect deemed corruptible.