प्रचारचरित्रसंस्थानान्यनुपलभमानो हि प्रकृतः समुदयमज्ञानेन परिहापयति उत्थानक्लेशासहत्वादालस्येन शब्दादिष्विन्द्रियार्थेषु प्रसक्तः प्रमादेन संक्रोशाधर्मानर्थभीरुभायेन कार्यार्थिष्वनुग्रहबुद्धिः कामेन हिंसाबुद्धिः कोपेन विद्याद्रव्यवल्लभापाश्रयाद्दर्पेण तुलामानतर्कगणितान्तरोपधानाल्लोभेन ॥ कZ_०२.७.१० ॥
pracāracaritrasaṃsthānāny anupalabhamāno hi prakṛtaḥ samudayam ajñānena parihāpayati; utthānakleśāsahatvād ālasyena, śabdādiṣv indriyārtheṣu prasaktaḥ pramādena, saṃkrośādharmānarthabhīrubhāyena, kāryārthiṣv anugrahabuddhiḥ kāmena, hiṃsābuddhiḥ kopena, vidyādravyavallabhāpāśrayād darpeṇa, tulāmānatarkagaṇitāntaropadhānāl lobhena.
Com efeito, um funcionário que não consegue apurar os movimentos/atividade em campo, a conduta e a condição operacional causa perda da receita coletiva por ignorância; por preguiça, por não suportar o esforço de levantar-se para o dever; por negligência, por ficar absorvido em objetos dos sentidos como sons e afins; por medo—do clamor público, da ilegalidade ou de consequências danosas; por desejo, ao conceder favor indevido aos suplicantes; por ira, ao desenvolver inclinação para causar dano; por arrogância, ao apoiar-se em favoritos e nos sustentáculos do saber e da riqueza; e por ganância, ao falsificar pesos e medidas e ao manipular o raciocínio e os cálculos por meio de discrepâncias ocultas.
Kauṭilya links revenue loss to predictable behavioral drivers; governance must therefore monitor both processes (movement, status, accounts) and character/temptations that generate fraud.
Manipulation of weights and measures (tulā-māna) and accounting/calculation tricks with concealed discrepancies (gaṇitāntaropadhāna), i.e., quantitative falsification.