Adhyaya 62: Instruction on the ‘Health Vow’ and the Rite of Solar Worship

Verse 1

अगस्त्य उवाच । अथापरं महाराज व्रतम् आरोग्यसंज्ञितम् । कथयामि परं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ६२.१ ॥

ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਹੁਣ ਮੈਂ ‘ਆਰੋਗ੍ਯ’ ਨਾਮਕ ਵਰਤ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਪਰਮ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 2

तस्यैव माघमासस्य सप्तम्यां समुपोषितः । पूजयेद् भास्करं देवं विष्णुरूपं सनातनम् ॥ ६२.२ ॥

ਉਸੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੱਤਮੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਰੂਪ ਸਨਾਤਨ ਦੇਵ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 3

आदित्य भास्कर रवे भानो सूर्य दिवाकर । प्रभाकरेति सम्पूज्य एवं सम्पूज्यते रविः ॥ ६२.३ ॥

ਆਦਿਤ੍ਯ, ਭਾਸਕਰ, ਰਵਿ, ਭਾਨੂ, ਸੂਰਜ, ਦਿਵਾਕਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਵਿ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 4

षष्ठ्यां चैव कृताहारः सप्तम्यां भानुमर्चयेत् । अष्टम्यां चैव भुञ्जीत एष एव विधिक्रमः ॥ ६२.४ ॥

ਛੱਠੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਆਹਾਰ ਲਵੇ, ਸੱਤਮੀ ਨੂੰ ਭਾਨੂ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਅੱਠਮੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰੇ—ਇਹੀ ਵਿਧਿਕ੍ਰਮ ਹੈ।

Verse 5

अनेन वत्सरं पूर्णं विधिना योऽर्चयेद् रविम् । तस्यारोग्यं धनं धान्यमिह जन्मनि जायते । परत्र च शुभं स्थानं यद्गत्वा न निवर्तते ॥ ६२.५ ॥

ਜੋ ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰਵਿ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਰੋਗਤਾ, ਧਨ ਅਤੇ ਧਾਨ੍ਯ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।

Verse 6

सार्वभौमः पुरा राजा अनरण्यो महाबलः । तेनायमर्चितो देवो व्रतेनानेन पार्थिव । तस्य तुष्टो वरं देवः प्रादादारोग्यमुत्तमम् ॥ ६२.६ ॥

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਨਰਣ੍ਯ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਸਰਵਭੌਮ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਦੇਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਆਰੋਗਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ।

Verse 7

भद्राश्व उवाच । किमसौ रोगवान् राजा येनारोग्यमवाप्तवान् । सार्वभौमस्य च कथं ब्रह्मन् रोगस्य सम्भवः ॥ ६२.७ ॥

ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਰੋਗੀ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਰੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਰਵਭੌਮ ਸਮਰਾਟ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Verse 8

अगस्त्य उवाच । स राजा सार्वभौमोऽभूद् यशस्वी च सुरूपवान् । स कदाचिन्नृपश्रेष्ठो नृपश्रेष्ठ महाबलः ॥ ६२.८ ॥

ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਰਵਭੌਮ ਚਕਰਵਰਤੀ ਬਣਿਆ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ। ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉਹ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਸੀ (ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਘਟਨਾ ਹੋਈ)।

Verse 9

गतवान् मानसṃ दिव्यं सरो देवगणान्वितम् । तत्रापश्यद् बृहद् पद्मं सरोमध्यगतं सितम् ॥ ६२.९ ॥

ਉਹ ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਵੇਖਿਆ।

Verse 10

तत्र चाङ्गुष्ठमात्रं तु स्थितं पुरुषसत्तमम् । रक्तवासोभिराच्छन्नं द्विभुजं तिग्मतेजसम् ॥ ६२.१० ॥

ਉੱਥੇ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿਤਨਾ ਮਾਪ ਵਾਲਾ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਖੜਾ ਸੀ—ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਦੋ ਭੁਜਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤੀਖੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 11

तं दृष्ट्वा सारथिं प्राह पद्ममेतत् समानय । इदं तु शिरसा बिभ्रत् सर्वलोकस्य सन्निधौ । श्लाघनीयो भविष्यामि तस्मादाहर माचिरम् ॥ ६२.११ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਇਹ ਕਮਲ ਲਿਆ ਆ। ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਯੋਗ ਹੋਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਤੁਰੰਤ ਲਿਆ।”

Verse 12

एवमुक्तस्तदा तेन सारथिः प्रविवेश ह । ग्रहीतुमुपचक्राम तं पद्मं नृपसत्तम ॥ ६२.१२ ॥

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਅਤੇ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਕਮਲ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 13

स्पृष्टमात्रे ततः पद्मे हुंकारः समजायत । तेन शब्देन स त्रस्तः पपात च ममार च ॥ ६२.१३ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਕਮਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਛੁਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ‘ਹੁੰ’ ਦੀ ਧੁਨੀ ਉੱਠੀ। ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਮਰ ਵੀ ਗਿਆ।

Verse 14

राजा च तत्क्षणात् तेन शब्देन समपद्यत । कुष्ठी विगतवर्णश्च बलवीर्यविवर्जितः ॥ ६२.१४ ॥

ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸੇ ਪਲ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਕੋੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਰੰਗਤ ਮਿਟ ਗਈ ਅਤੇ ਬਲ ਤੇ ਵੀਰਯ ਤੋਂ ਵੰਝਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 15

तथागतमतात्मानं दृष्ट्वा स पुरुषर्षभः । तस्थौ तत्रैव शोकार्तः किमेतदिति चिन्तयन् ॥ ६२.१५ ॥

ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਐਸੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਪੁਰਖ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਓਥੇ ਹੀ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, ‘ਇਹ ਕੀ ਹੈ?’

Verse 16

तस्य चिन्तयतो धीमानाजगाम महातपाः । वसिष्ठो ब्रह्मपुत्रोऽथ तं स पप्रच्छ पार्थिवम् ॥ ६२.१६ ॥

ਉਸ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਦੇ ਸੋਚਦੇ ਹੀ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਪੁੱਤਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆ ਪਹੁੰਚੇ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਾਰਥਿਵ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

Verse 17

कथं ते राजशार्दूल तव देहस्य शासनम् । इदानीमेव किं कार्यं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ६२.१७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਯਮ-ਸ਼ਾਸਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

Verse 18

एवमुक्तस्ततो राजा वसिष्ठेन महात्मना । सर्वं पद्मस्य वृत्तान्तं कथयामास स प्रभुः ॥ ६२.१८ ॥

ਮਹਾਤਮਾ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਜਾ ਤਦੋਂ ਪਦਮ ਸੰਬੰਧੀ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਾ।

Verse 19

तं श्रुत्वा स मुनिस्तत्र साधु राजन्नथाब्रवीत् । असाधुरथ वा तिष्ठ तस्मात् कुष्ठित्वमागतः ॥ ६२.१९ ॥

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕਿਹਾ—“ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸਾਧੂ ਹੈਂ।” ਪਰ ਜੇ ਅਸਾਧੂ ਹੈਂ ਤਾਂ ਐਸੇ ਹੀ ਰਹਿ; ਇਸ ਲਈ ਕੋੜ੍ਹ ਆ ਗਿਆ।

Verse 20

एवमुक्तस्तदा राजा वेपमानः कृताञ्जलिः । पप्रच्छ साध्वहं विप्र कथं वा असाध्वहं मुने । कथं च कुष्ठं मे जातमेतन्मे वक्तुमर्हसि ॥ ६२.२० ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ—“ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾਧੂ ਹਾਂ ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਅਸਾਧੂ, ਹੇ ਮੁਨੀ? ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕੋੜ੍ਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।”

Verse 21

वसिष्ठ उवाच । एतद् ब्रह्मोद्भवं नाम पद्मं त्रैलोक्यविश्रुतम् । दृष्टमात्रेण चानेन दृष्टाः स्युः सर्वदेवताः । एतस्मिन् दृश्यते चैतत् षण्मासं क्वापि पार्थिव ॥ ६२.२१ ॥

ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ—“‘ਬ੍ਰਹਮੋਦਭਵ’ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪਦਮ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਇਹ ਪਦਮ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”

Verse 22

एतस्मिन् दृष्टमात्रे तु यो जलं विशते नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमर्हति ॥ ६२.२२ ॥

ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਵੇਖ ਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਨਿਰਵਾਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 23

ब्रह्मणः प्रागवस्थाया मूर्तिरप्सु व्यवस्थिताः । एतां दृष्ट्वा जले मग्नः संसाराद् विप्रमुच्यते ॥ ६२.२३ ॥

ਜਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੋ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 24

इमं च दृष्ट्वा ते सूतो जले मग्नो नरोत्तम । प्रविष्टश्च पुनरिमं हर्तुमिच्छन्नराधिप । प्राप्तवानसि दुर्बुद्धे कुष्ठित्वं पापपूरुष ॥ ६२.२४ ॥

ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਤੇਰਾ ਸੂਤ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਬੁੱਧੀ, ਹੇ ਪਾਪੀ ਪੁਰਖ, ਤੈਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ (ਕੁਸ਼ਠ) ਰੋਗ ਲੱਗ ਗਿਆ।

Verse 25

दृष्टमेतत् त्वया यस्मात् त्वं साध्विति ततः प्रभो । मयोक्तो मोहमापन्नस्तेनासाधुरितीरितः ॥ ६२.२५ ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਕਿਹਾ—“ਤੂੰ ਸਾਧੂ ਹੈਂ।” ਪਰ ਮੈਂ ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ “ਅਸਾਧੂ” ਆਖਿਆ ਗਿਆ।

Verse 26

ब्रह्मपुत्रो ह्यहं चेमं पश्यामि परमेश्वरम् । अहन्यहनि चागच्छंस्तं पुनर्दृष्टवानसि ॥ ६२.२६ ॥

ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਵੀ ਹਰ ਦਿਨ ਆ ਕੇ ਉਸੇ ਦਾ ਮੁੜ ਮੁੜ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।

Verse 27

देवा अपि वदन्त्येते पद्मं काञ्चनमुत्तमम् । मानसे ब्रह्मपद्मं तु दृष्ट्वा चात्र गतं हरिम् । प्राप्स्यामस्तत् परं ब्रह्म यद् गत्वा न पुनर्भवेत् ॥ ६२.२७ ॥

ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸ ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਮਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕਮਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਰਿ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ—ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 28

इदं च कारणं चान्यत् कुष्ठस्य शृणु पार्थिव । आदित्यः पद्मगर्भेऽस्मिन् स्वयमेव व्यवस्थितः ॥ ६२.२८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੋੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਪਦਮ-ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਦਿਤ੍ਯ (ਸੂਰਜ) ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 29

तं दृष्ट्वा तत्त्वतो भावः परमात्मैष शाश्वतः । धारयामि शिरस्येनं लोकमध्ये विभूषणम् ॥ ६२.२९ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਤਵ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਇਹ ਬਣਿਆ ਕਿ ਇਹੀ ਸਨਾਤਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਭੂਸ਼ਣ-ਸਰੂਪ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 30

एवं ते जल्पता पापमिदं देवेन दर्शितम् । इदानीमिममेव त्वमाराधय महामते ॥ ६२.३० ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਹੀ ਇਹ ਪਾਪ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਦੇਵਤਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਤੂੰ ਇਸੇ ਦੀ ਹੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰ।

Verse 31

अगस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा वसिष्ठस्तु इममेव व्रतं तदा । आदित्याराधनं दिव्यमारोग्याख्यं जगाद ह ॥ ६२.३१ ॥

ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ—ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਆਰਾਧਨਾ, ਜੋ ‘ਆਰੋਗ੍ਯ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 32

सोऽपि राजा अकारोच्चेमं व्रतं भक्तिसमन्वितः । सिद्धिं च परमां प्राप्तो विरोगश्चाभवत्क्षणात् ॥ ६२.३२ ॥

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।