Adhyaya 165: The Glory of Mathurā: The Account of Piṇḍa-Offering at the Catuḥsāmudrika Well

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ अतः परं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यथावृत्तं प्रतिष्ठाने दक्षिणापथमण्डले ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਇਹ ਦੱਖਿਣਾਪਥ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਹੈ।

Verse 2

सुशीलो नाम वैश्यस्तु तस्मिन्वसति पत्तने ॥ धनधान्यसमृद्धस्तु बहुपुत्रः कुटुम्बवान् ॥

ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੈਸ਼੍ਯ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ-ਸਹਿਤ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਸੀ।

Verse 3

कुटुम्बभरणासक्तो नित्यकालं हि तिष्ठति ॥ स्नानं दानं जपं होमं देवार्चां न करोति सः ॥

ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਸਦਾ ਹੀ ਵਿਆਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।

Verse 4

क्रयविक्रयसक्तस्य कालो दीर्घो गतस्तदा ॥ कदाचिदपि पापोऽसौ न साधु गमनं गतः ॥

ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਤਦ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਾਪੀ ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਧੂ-ਮਾਰਗ ਵੱਲ, ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵੱਲ, ਨਹੀਂ ਗਿਆ।

Verse 5

न तेन धर्मश्रवणं कदाचिदपि संश्रुतम् ॥ देवानां ब्राह्मणानां च भक्तिस्तस्य न विद्यते ॥

ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਜਾਂ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।

Verse 6

आत्मोदरनिमित्तं हि पापं च कुरुते सदा ॥ गच्छन्तं बहुकालं च न तं बुध्यति पापकृत् ॥

ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਹ ਸਦਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ।

Verse 7

न तस्य जायते बुद्धिर्दानं दातुं कदाचन ॥ तस्यैवं वसतस्तत्र प्रतिष्ठाने पुरोत्तमे ॥

ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਜਾਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ—ਉੱਤਮ ਨਗਰ—ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 8

धनयुक्तोऽपि पापोऽसौ न ददाति कदाचन ॥ नैवान्यमतिदातारं शक्नोति च निरीक्षितुम् ॥

ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਪਾਪੀ ਕਦੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਹਾਦਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੱਕ ਵੀ ਉਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ।

Verse 9

स तु कालेन महता कुटुम्बासक्तमानसः ॥ कदाचिद्दैवयोगेन साध्वीं भार्यां प्रियान्सुतान् ॥

ਪਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਲਗੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਕਦੇ ਦੈਵ-ਯੋਗ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਾਧਵੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ…

Verse 10

परिभ्रमन्क्षुधाविष्टो मरुदेशं गतोऽपि सः ॥ तत्रैव च कृतावासो बहुकालं स वै वणिक् ॥

ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮਰੁਭੂਮੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਵਣਿਕ ਨੇ ਓਥੇ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।

Verse 11

कदाचिद्दैवयोगेन तत्र सार्थ उपागतः ॥ तस्य मध्ये तु वणिजो मथुरायां विनिःसृताः ॥

ਕਦੇ ਦੈਵ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਵਣਿਕ ਵੀ ਸਨ।

Verse 12

गते सार्थे तु स वणिक् तं वृक्षं समुपाश्रितः ॥ तत्रैव वसति प्रेतो रौद्ररूपो भयानकः ॥

ਕਾਰਵਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਉਹ ਵਣਿਕ ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਬੈਠਾ। ਓਸੇ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਤ ਵੱਸਦਾ ਸੀ—ਰੌਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ।

Verse 13

दीर्घदंष्ट्रः सुविकटो ह्रस्वबाहुर्विभीषणः ॥ महाहनुर्विशालाक्षो बिडालसदृशाननः ॥

ਉਸ ਦੇ ਲੰਮੇ ਦੰਦ ਸਨ, ਅਤਿ ਵਿਕਟ ਰੂਪ; ਬਾਂਹਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ। ਵੱਡਾ ਜਬੜਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ ਵਰਗਾ ਮੁਖ।

Verse 14

अथ कालेन बहुना दैवयोगेन भामिनि ॥ तत्राजगाम कश्चित्तु क्रयविक्रयकारकः ॥

ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ‘ਤੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਦੈਵ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਪਾਰੀ ਆਇਆ—ਜੋ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖ਼ਤ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।

Verse 15

तं दृष्ट्वा दूरतः प्रेतश्चातिहर्षेण संयुतः ॥ तत्राजगाम नृत्यन् स इदं वचनमब्रवीत् ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰੇਤ ਅਤਿ-ਹਰਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਥੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।

Verse 16

भक्ष्यभूतो ममाद्यत्वं क्व भवान्यातुमिच्छति ॥ प्रेतस्य वचनं श्रुत्वा सोऽतिभीतो द्रुतं गतः ॥

“ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?” ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਅਤਿ-ਭੈਭੀਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਭੱਜ ਗਿਆ।

Verse 17

गच्छन्तं तं गृहीत्वा स प्रेतो वचनमब्रवीत् ॥ मम त्वं विहितो भक्ष्यः स्वयं प्राप्तोऽसि मानव ॥

ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਮਨੁੱਖ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਯਤ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈਂ।”

Verse 18

मांसं ते भक्षयिष्यामि पिबामि तव शोणितम् ॥ इत्याकर्ण्य वचस्तस्य स वणिग्वाक्यमब्रवीत् ॥

“ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਾਸ ਖਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਲਹੂ ਪੀਵਾਂਗਾ।” ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਵਣਜਾਰੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 19

मयि संभक्षिते रक्षः कुटुम्बं हि मरिष्यति ॥ ततो वचनमाकर्ण्य प्रेतो वचनमब्रवीत् ॥

“ਜੇ ਮੈਂ ਖਾਧਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਖਸ਼, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਕੁਟੁੰਬ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 20

कस्मात्स्थानात्समायातः सत्यं ब्रूहि महामते ।

ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਸੱਚ ਬੋਲ।

Verse 21

विभुरुवाच ॥ गोवर्ध्धनो गिरिवरो यमुना च महानदी ॥ तयोर्मध्ये पुरी रम्या मथुरा लोकविश्रुता ।

ਵਿਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੋਵਰਧਨ ਉੱਤਮ ਪਹਾੜ ਹੈ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਮਥੁਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 22

तस्यां वसाम्यहं प्रेत पितृपैतामहे गृहे ॥ तत्र मे वसतो नित्यं यद्द्रव्यं पूर्वसञ्चितम् ।

ਉਥੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਥੇ ਨਿੱਤ ਵੱਸਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਧਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸੀ—

Verse 23

तत्सर्वं तस्करैर्नीतं क्षीणवित्तोऽभवं तदा ॥ स्वल्पं वित्तं गृहीत्वाहं समायातो मरुस्थलम् ।

ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਲੁੱਟ ਲਿਆ; ਤਦ ਮੈਂ ਧਨਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਮਰੁਭੂਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ।

Verse 24

तव दृष्टिपथं यातो यत्कार्यं तत्कुरुष्व मे ।

ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰ ਦੇ।

Verse 25

प्रेत उवाच ॥ न त्वां खादितुमिच्छामि कृपा मे जायते त्वयि ॥ समयेन हि मोक्ष्यामि कुरुष्व वचनं मम ।

ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕਰੁਣਾ ਜਾਗਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ—ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰ।”

Verse 26

निर्वृत्य गच्छ मथुरां मम कार्यार्थसाधकः ॥ तत्र गत्वा त्वया कार्यं यत्कर्तव्यं वदामि तत् ।

“ਮਥੁਰਾ ਜਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਕਰ। ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ।”

Verse 27

स्नानं कृत्वा तु विधिवत्कूपे चातुःसामुद्रिके ॥ पिण्डदानं कुरुष्व त्वं मम नाम्ना प्रयत्नतः ।

“ਚਾਤੁಃਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕ ਨਾਮ ਦੇ ਕੂਏਂ ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਤਨਪੂਰਵਕ ਪਿੰਡਦਾਨ ਕਰ।”

Verse 28

नाहं यास्यामि मथुरां द्रव्याभावे कथंचन ॥ भक्षयस्व शरीरं मे ततस्तृप्तिमवाप्स्यसि ।

“ਧਨ ਦੇ ਅਭਾਵ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੇਰਾ ਸ਼ਰੀਰ ਖਾ ਲੈ; ਤਦ ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾਵੇਂਗਾ।”

Verse 29

प्रेत उवाच ॥ गृहे बहुधनं तेऽस्ति त्वं गच्छ मम सत्कुरु ॥ आस्ते धनमपर्याप्तं गच्छ त्वं मा विलम्बय ।

ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਧਨ ਹੈ; ਤੂੰ ਜਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰ। ਧਨ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹੈ—ਜਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।”

Verse 30

विभुरुवाच ॥ गृहे मम धनं नास्ति यत्त्वया समुदीरितम् ॥ गृहे शेषं मम धनं न चान्यत्तत्र विद्यते ॥

ਵਿਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਨ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੂੰ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਇਕੱਲੀ ਸੰਪੱਤੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।”

Verse 31

पितृपैतामही कीर्तिरविक्रेया हि सा मया ॥ प्रेतः प्रहस्य सानन्दमिदं वचनमब्रवीत् ॥

“ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ—ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਵੇਚਣਯੋਗ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰੇਤ ਹੱਸਿਆ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।

Verse 32

अस्ति चैव धनं प्रोक्तं यन्मया त्वद्गृहे विभो ॥ सुवर्णभारो गर्तस्थो गृहे तिष्ठति सञ्चितः ॥

“ਹਾਂ, ਧਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਵਿਭੂ! ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਘਰ ਅੰਦਰ ਸੰਚਿਤ ਪਿਆ ਹੈ।”

Verse 33

निवर्त गच्छ सन्तुष्टः सुहृदां प्रीतिवर्धनः ॥ एवं द्रक्ष्यामि ते मार्गं मथुरा येन गम्यते ॥

“ਮੁੜ ਜਾ; ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾ। ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚੀਦਾ ਹੈ।”

Verse 34

सूता उवाच ॥ वणिग्घृष्टमना भूत्वा पुनर्वचनमब्रवीत् ॥ इमामवस्थां सम्प्राप्य कथं ज्ञानसमुद्भवः ॥

ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਪਾਰੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ: “ਇਹ ਹਾਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਤਪੱਨ ਹੋਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?”

Verse 35

ततः स कथयामास यद्वृत्तं हि पुरातनम् ॥ प्रतिष्ठाने पुरवरे विष्णोरायतनं महत् ॥

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਨਾਮਕ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਯਤਨ (ਧਾਮ) ਸੀ।

Verse 36

प्रभातसमये तत्र विष्णोरायतने शुभे ॥ ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रास्तत्र समागताः ॥

ਉਥੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਆਯਤਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

Verse 37

तस्मिन्काले तु मित्रेण नीतोऽहं विष्णुमन्दिरम् । अत्यादरेण महता सन्तोष्य च पुनः पुनः ॥

ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਮੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 38

मित्रेण सह तत्रैव तस्य पार्श्वे व्यवस्थितः ॥ श्रुतो मया ततः कूपः पुण्योऽयं पापनाशनः ॥

ਉਥੇ ਹੀ, ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਸੁਣਿਆ: “ਇਹ ਕੂਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।”

Verse 39

समुद्राः किल तिष्ठन्ति चत्वारोऽत्र समागताः ॥ तस्य कूपस्य माहात्म्यं श्रुतं तत्र महत्फलम् ॥

“ਸੱਚਮੁੱਚ, ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਕੂਏਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 40

वाचकाय ततो दानं दत्तं सर्वैर्महाजनैः ॥ मित्रेण प्रेरितो दाने मया मौनं समाश्रितम्

ਤਦੋਂ ਸਭ ਮਹਾਜਨਾਂ ਨੇ ਵਾਚਕ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮੈਂ ਮੌਨ ਧਾਰ ਕੇ ਰੁਕਿਆ ਰਿਹਾ।

Verse 41

मित्रेण च पुनः प्रोक्तं यथाशक्त्या प्रदीयताम् ॥ तदा मित्रमसङ्गेन दत्तो वै स्वर्णमाषकः

ਫਿਰ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ ਉਤਨਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।’ ਤਦ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਅਸੰਗ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਾਸ਼ਕਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 42

ततः कालेन महता गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ वैवस्वतनियोगेन ततोऽहं पूर्वकर्मभिः

ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ ਮੈਂ ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਨਿਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਤਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਯਤ ਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।

Verse 43

प्रेतत्वं समनुप्राप्तो दुस्तरं दुर्गमं महत् ॥ न दत्तं न हुतं चापि तीर्थं नैवावगाहितम्

ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ—ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨੀ ਔਖੀ, ਬਚ ਨਿਕਲਣਾ ਦੁਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਹੈ। ਨਾ ਮੈਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 44

न तर्पितास्तु पितरः प्राप्तोऽहं प्रेततां ततः ॥ इत्येत्कथितं सर्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ਨਾ ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ।

Verse 45

गच्छ त्वं सम्मुखस्तत्र यत्र सा मथुरा पुरी ॥ प्रेतस्य वचनं श्रुत्वा विभुर्वचनमब्रवीत्

‘ਤੂੰ ਸਿੱਧਾ ਉੱਥੇ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਹੈ।’ ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।

Verse 46

प्रेत उवाच ॥ कथितं हि मया पूर्वं यद्वृत्तं हि पुरातनम् ॥ वाचकाय तु यद्दत्तं सुवर्णस्य च माषकम्

ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ—ਕਿ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਸ਼ਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।’

Verse 47

तद्दानस्य प्रभावेण नित्यं तृप्तोऽस्मि वै विभो ॥ अकामेन मया दत्तं तस्येदं कर्मणः फलम्

‘ਉਸ ਦਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਹ ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।’

Verse 48

प्रेतभावं गतस्यापि न मे ज्ञानस्य विभ्रमः ॥ ततश्च स वणिक्श्रेष्ठ आगत्य मथुरां पुरीम्

‘ਪ੍ਰੇਤ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਮ ਨਹੀਂ।’ ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਣਿਕ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ (ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।

Verse 49

कृतं तेन च तत्सर्वं यथा प्रेतेन भाषितम् ॥ प्रेतोऽसौ तेन कृत्येन मुक्तिं प्राप्य दिवं गतः

ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਕਰਤੱਬ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 50

तीर्थे चैव गृहे वापि देवस्थानेऽपि चत्वरे ॥ यत्र तत्र मृता देवि मुक्तिं यान्ति न चान्यथा ॥

ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਦੇਵ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਚੌਕ ਵਿੱਚ—ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਮੌਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ।

Verse 51

अन्यत्र हि कृतं पापं तीर्थमासाद्य गच्छति ॥ तीर्थे तु यत्कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति ॥

ਹੋਰ ਥਾਂ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਵਜ੍ਰ-ਲੇਪ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਪਰਤ ਬਣ ਕੇ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 52

मथुरायां कृतं पापं तत्रैव च विनश्यति ॥ एषा पुरी महापुण्या यस्यां पापं न विद्यते ॥

ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਓਥੇ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰੀ ਮਹਾ-ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਦਾ ਟਿਕਾਉ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।

Verse 53

कृतघ्नश्च सुरापश्च चौरॊ भग्नव्रतस्तथा ॥ मथुरां प्राप्य मनुजो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

ਕ੍ਰਿਤਘ੍ਨ, ਸੁਰਾਪੀ, ਚੋਰ, ਅਤੇ ਭੰਗ-ਵ੍ਰਤ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਕਿਲਬਿਸਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 54

परदाररता ये च ये नरा अजितेन्द्रियाः ॥ मथुरावासिनः सर्वे ते देवा नरविग्रहाः ॥

ਜੋ ਪਰ-ਸਤ੍ਰੀ-ਰਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਜਿਤ ਹਨ—ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖ-ਦੇਹਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 55

बलिभिक्षाप्रदातारस्ते मृताः क्रोधवर्जिताः ॥ तीर्थस्नानरता ये च देवास्ते नरमूर्तयः ॥

ਜੋ ਬਲੀ-ਭિક્ષਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਸਨਾਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਮਨੁੱਖ-ਦੇਹ ਧਾਰਣ ਕੀਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮਾਨ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 56

यदन्येषां सहस्रेण ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥ एकेन पूजितेन स्यान्माथुरेणाखिलं हि तत् ॥

ਜੋ ਫਲ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਇਕ ਹੀ ਪੁਰਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 57

अनृग्वै माथुरो यत्र चतुर्वेदस्तथापरः ॥ न च वेदैश्चतुर्भिः स्यान्माथुरेण समः क्वचित् ॥

ਇੱਥੇ ਮਥੁਰਾ-ਵਾਸੀ ਕੋਈ ਸਿਰਫ਼ ‘਋ਗਵੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ’ ਨਹੀਂ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਚਾਰੋਂ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੱਥਾਪਿ ਕਿਤੇ ਵੀ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਸਮੇਤ ਵੀ ਮਥੁਰਾ-ਵਾਸੀ ਦੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Verse 58

भवन्ति सर्वतीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ॥ मङ्गलानि च सर्वाणि यत्र तिष्ठन्ति माथुराः ॥

ਜਿੱਥੇ ਮਥੁਰਾ-ਵਾਸੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸਭ ਤੀਰਥ, ਸਭ ਪੁੰਨ-ਆਸ਼੍ਰਮ, ਅਤੇ ਸਭ ਮੰਗਲਮਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੌਜੂਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 59

चतुर्वेदं परित्यज्य माथुरं पूजयेत्सदा ॥ सिद्धा भूतगणाः सर्वे ये च देवगणा भुवि ॥

ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸਦਾ ਮਥੁਰਾ-ਵਾਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧ, ਭੂਤ-ਗਣ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਗਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 60

मथुरावासिनो लोकान्पश्यन्ति च चतुर्भुजान् ॥ मथुरायां ये वसन्ति विष्णुरूपा हि ते नराः

ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦਿਵ੍ਯ ਚਤੁਰਭੁਜ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਸਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 61

ज्ञानिनस्तान्हि पश्यन्ति अज्ञानाः पश्यन्ति तान्न च

ਜਾਣਕਾਰ (ਗਿਆਨੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਦੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਅਗਿਆਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਤਈ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ।

Verse 62

एतत्ते कथितं भूमे माहात्म्यं मथुराभवम् ॥ चतुःसामुद्रिके कूपे पिण्डदाने परां गतिम्

ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ, ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਇਹ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਅਰਥਾਤ ਚਤੁಃਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕ ਨਾਮਕ ਕੂਏਂ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਰਮ ਗਤੀ।

Verse 63

त्यक्त्वा जगाम निधनं प्रेतत्वं समुपागतः ॥ निरुदकेषु देशेषु विच्छायेषु वनेषु च

ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਰਹਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਛਾਂਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 64

कुटुम्बभरणार्थाय सम्प्राप्तो दुर्गमाटवीम् ॥ वृद्धः पिता मम गृहे माता पत्नी पतिव्रता

ਕੁਟੁੰਬ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਤਿ ਦੁৰ্গਮ ਅਟਵੀ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਬੁੱਢਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਮਾਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਪਤਨੀ ਹੈ।

Verse 65

स्नानस्य च फलं देहि ततो गच्छ यथासुखम् ॥ प्रेतवाक्यं ततः श्रुत्वा विभुर्वचनमब्रवीत्

‘ਮੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇਹਿ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਤਿਵੇਂ ਚਲਾ ਜਾ।’ ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕਿਹਾ।

Verse 66

वाचकस्तत्र पठति कथां पौराणिकीं शुभाम् ॥ मम मित्रं च तत्रैव नित्यकालं च गच्छति

ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵਾਚਕ ਸ਼ੁਭ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਨਿੱਤ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 67

कथं धारयसॆ प्राणान्वृक्षमूलं समाश्रितः

ਤੂੰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?

Verse 68

तिष्ठेद्युगसहस्रं तु पादेनैकेन यः पुमान् ॥ तस्याधिकं भवेत्पुण्यं मथुरायां निवासिनः

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਖੜਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਘੱਟ ਰਹੇਗਾ।