Adhyaya 158: The Manifestation and Sanctifying Power of the Mathurā Tīrtha

Verse 1

अथ मथुरातीर्थप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ विंशतिर्योजनानां तु माथुरं मम मण्डलम् ॥ यत्रतत्र नरः स्नातो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ-ਤੀਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਮੇਰਾ ਮਥੁਰਾ-ਮੰਡਲ ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ-ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।’

Verse 2

वर्षाकाले तु स्थातव्यं यच्च स्थानं तु हर्षदम् ॥ पुण्यात्पुण्यतरं चैव माथुरे मम मण्डले ॥

ਵਰਖਾ-ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਸਥਾਨ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਮੇਰੇ ਮਥੁਰਾ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਧਾਰਣ ਪੁੰਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਅਧਿਕ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹੈ।

Verse 3

सप्तद्वीपेषु तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ॥ मथुरायां गमिष्यन्ति प्रसुप्ते तु सदा मयि ॥

ਸੱਤ ਦ੍ਵੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਆਸ਼੍ਰਮ-ਸਥਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਆ ਮਿਲਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਨਿਦ੍ਰਾ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।

Verse 4

सुप्तोत्थितं तु दृष्ट्वा मां मथुरायां वसुन्धरे ॥ ते नराः मां प्रपश्यन्ति सर्वकालं न संशयः ॥

ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 5

सुप्तोत्थितं तु वसुधे दृष्ट्वा मे मुखपङ्कजम् ॥ सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव मुञ्चति ॥

ਹੇ ਵਸੁਧੇ, ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਮੁਖ ਦੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਉਸੇ ਪਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

मथुरावासिनो लोकाः सर्वे ते मुक्तिभाजनाः ॥ मथुरां समनुप्राप्य दृष्ट्वा देवं तु केशवम् ॥

ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਭ ਲੋਕ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਭਾਗੀ ਹਨ; ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ—

Verse 7

स्नात्वा पुनस्तु कालिन्द्यां मम लोके महीयते ॥ स तत्फलमवाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः ॥

ਅਤੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 8

प्रदक्षिणीकृतो येन मथुरायां तु केशवः ॥ प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुन्धरा ॥

ਜਿਸ ਨੇ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਨੋ ਸੱਤ ਦੀਪਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਵਸੁੰਧਰਾ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰ ਲਈ।

Verse 9

घृतपूर्णेन पात्रेण समग्रेण च वाससा ॥ केशवस्याग्रतो दत्त्वा दीपकं तु वसुन्धरे ॥

ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਵਸਤ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਅੱਗੇ ਦੀਪਕ ਅਰਪਿਤ ਕਰ।

Verse 10

सर्वकामसमृद्धं तदप्सरोगणसेवितम् ॥ रम्यमालासमाकीर्णं भोगाढ्यं सर्वकामिकम् ॥

ਉਹ ਲੋਕ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੈ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ, ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਖੇਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਧਨਾਢ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 11

समारोहति वै नित्यं प्रभामण्डलमण्डितम् ॥ ये देवा ये च गन्धर्वाः सिद्धाश्चारणपन्नगाः ॥

ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ ਹੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭਾ-ਮੰਡਲ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ ਅਤੇ ਪੰਨਗ (ਨਾਗ-ਜਾਤਿ) ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 12

तं स्पृहन्ति सदा देवि पुण्यमस्ति कृतं भुवि ॥ यदि कालान्तरे पुण्यं हीयतेऽस्य पुरा कृतम् ॥

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਸਦਾ ਲਲਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੁੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਇਸ ਜੀਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਪੁੰਨ ਘਟ ਜਾਵੇ—

Verse 13

सतां पुण्यगृहे देवि जायते मानवो हि सः ॥ धरण्युवाच ॥ क्षेत्रं हि रक्षते देव कस्त्विदं पापनाशनम् ॥

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨਮਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਨੁੱਖ-ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਕੌਣ (ਜਾਂ ਕੀ) ਹੈ?

Verse 14

पशुभूतपिशाचैश्च रक्षोभूतविनायकैः ॥ एवमादिभिराकृष्टं तत्क्षेत्रं फलदं भवेत् ॥

ਪਸ਼ੁ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰੇਤਾਂ, ਪਿਸਾਚਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕਾਂ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਜੇ ਉਹ ਖੇਤਰ ਘੇਰਿਆ ਜਾਂ ਪੀੜਤ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ (ਪੁਣ੍ਯਦਾਇਕ) ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 15

श्रीवराह उवाच ॥ मत्क्षेत्रं ते न पश्यन्ति मत्प्रभावात्कदाचन ॥ न विकुर्वन्ति ते दृष्ट्वा मत्पराणां हि देहिनाम् ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ।

Verse 16

रक्षार्थं हि मया दत्ता दिक्पालास्तु वरानने ॥ लोकपालास्तु चत्वारस्तीर्थं रक्षन्ति ये सदा ॥

ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਚਾਰ ਲੋਕਪਾਲ ਸਦਾ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 17

पूर्वां रक्षति इन्द्रस्तु यमो रक्षति दक्षिणाम् ॥ पश्चिमां रक्षते नित्यं वरुणः पाशभृत्स्वयम् ॥

ਪੂਰਬ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਇੰਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਯਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਦਾ ਫੰਦਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਵਰੁਣ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 18

उत्तरां वै कुबेरस्तु महाबलपराक्रमः ॥ मध्यं तु रक्षते नित्यं शिवो देव उमापतिः ॥

ਉੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮਹਾਂਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਕੁਬੇਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇਵ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 19

मथुरायां महाभागे कुण्डे च विमलोदके ॥ गम्भीरे सर्वदा देवि तिष्ठते च चतुर्भुजः ॥

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ! ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਮਲੋਦਕ ਨਾਮਕ ਕੁੰਡ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਪ੍ਰਭੂ ਨਿਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 20

तत्र मुञ्चेत यः प्राणान् स्नानं कृत्वा वसुन्धरे ॥ वैष्णवं लोकमासाद्य क्रीडते स सुखादिव ॥

ਹੇ ਵਸੁੰਧਰੇ! ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 21

तत्रैव तु सदाश्चर्यं कथ्यमानं मया शृणु ॥ यदुच्यते वै सुश्रोणि कुण्डे तु विमलोदके ॥

ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸਦਾ ਦਾ ਅਚੰਭਾ ਸੁਣੋ; ਹੇ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ, ਵਿਮਲੋਦਕ ਕੁੰਡ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 22

हेमन्ते तु भवेच्छोष्णं शीतलं ग्रीष्मके भवेत् ॥ तेजसा मम सुश्रोणि तुषारतदृशोपमम् ॥

ਹੇਮੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ, ਮੇਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਹ ਤੂਸ਼ਾਰ/ਓਸ ਵਰਗੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਾਲ ਉਪਮਿਤ ਹੈ।

Verse 23

न वर्ध्धते च वर्षासु ग्रीष्मे चापि न हीयते ॥ एतच्च महदाश्चर्यं तस्मिन्कुण्डे परं मम ॥

ਉਹ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਉਸ ਕੁੰਡ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਚੰਭਾ ਮੇਰੇ ਹੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੈ।

Verse 24

पदे पदे तीर्थफलम् मथुरायां वसुंधरे॥ तत्र तत्र नरः स्नातो मुच्यते सर्वपातकैः॥

ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਤੀਰਥ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 25

वर्षासु स्थूलतीर्थेषु स्नातव्यं तु प्रयत्नतः॥ कूपे ह्रदे देवखाते गर्तेषु च नदीषु च॥

ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ/ਸੁਗਮ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਕੂਏਂ ਵਿੱਚ, ਹ੍ਰਦ (ਤਲਾਬ) ਵਿੱਚ, ਦੇਵਖਾਤੇ (ਪਵਿੱਤਰ ਖੁਦਾਈ ਟੈਂਕ) ਵਿੱਚ, ਗੜ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ।

Verse 26

प्रवाहेषु च दिव्येषु नदीनाṃ सङ्गमेषु च॥ वर्षासु सर्वतः स्नायाद्यदीच्छेत्परमां गतिम्॥

ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮਾਂ ਤੇ ਵੀ—ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਪਰਮ ਗਤੀ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸਨਾਨ ਕਰੇ।

Verse 27

अस्ति क्षेत्रं परं दिव्यं मुचुकुन्दं तु नामतः॥ मुचुकुन्दः स्वपित्यत्र दानवासुरपातनः॥

ਇੱਕ ਪਰਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨਿਦ੍ਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਸੀ।

Verse 28

इहजन्मकृतं पापमन्यजन्मकृतं च यत्॥ शीघ्रं नश्यति तत्सर्वं कीर्तनात्केशवस्य तु॥

ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਸਭ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਕੀਰਤਨ (ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ) ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 29

किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने॥ नरके पच्यमानस्य गतिर्देवि जनार्दनः॥

ਜਿਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਜਨਾਰਦਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਤਪਦੇ ਜੀਵ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਹੀ ਆਸਰਾ ਤੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੈ।

Verse 30

कृत्वा प्रदक्षिणं देवि विश्रामं कुरुते तु यः॥ नारायणसमीपे तु सोऽनन्तफलमश्नुते॥

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਫਲ (ਪੁਣ੍ਯ) ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 31

सुप्तोत्थितं हरिं दृष्ट्वा मथुरायां वसुंधरे॥ न तस्य पुनरावृत्तिर्जायते स चतुर्भुजः॥

ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੁੜ ਆਵਾਗਮਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਉਹ ਚਤੁਰਭੁਜ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 32

कुमुदस्य तु मासस्य नवम्यां तु वसुंधरे॥ प्रदक्षिणीकृत्य भुवं सर्वपापैः प्रमुच्यते॥

ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਕੁਮੁਦ ਨਾਮਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਨਵਮੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ/ਭੂਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 33

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च गोग्घ्नो भग्नव्रतस्तथा॥ मथुरां तु परिक्रम्य पूतो भवति मानवः॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਗੋ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਵਰਤ-ਵ੍ਰਤ ਤੋੜ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 34

अष्टम्यां प्राप्य मथुरां दन्तधावनपूर्वकम् ॥ ब्रह्मचर्येण तां रात्रीं कृतसंकल्पमानसः ॥

ਅੱਠਮੀ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੰਦ ਧੋਣ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਵ੍ਰਤ-ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਰਾਤ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ।

Verse 35

धौतवस्त्रस्तु सुस्नातो मौनव्रतपरायणः ॥ प्रदक्षिणं तु कुर्वीत सर्वपातक नाशनम् ॥

ਧੋਏ ਹੋਏ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੌਨ-ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰੇ—ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 36

प्रदक्षिणां प्रकुर्वाणमन्यो यः स्पृशते नरः ॥ सर्वान् कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਗਈ।

Verse 37

देवस्याग्रे तु वसुधे कूपं तु विमलोदकम् ॥ पितरश्चाभिनन्दन्ति पानीयं पिण्डमेव च ॥

ਹੇ ਵਸੁਧਾ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਕ ਕੂਆਂ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਜਲ ਨਿਰਮਲ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਅਤੇ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ—ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 38

चतुḥसामुद्रिकं नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ तत्र स्नातो नरो भद्रे देवैश्च सह मोदते ॥

‘ਚਤੁḥਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕ’ ਨਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 39

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥

ਉੱਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 40

पञ्चयोजनविस्तारमायामं पञ्च विस्तरम् ॥ दीपमालासमाकीर्णं विमानं लभते नरः ॥

ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲਾ, ਦੀਪਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਿਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 41

मथुरायां गृहं यस्तु प्रासादं कुरुते नरः ॥ चतुर्भुजस्तु विज्ञेयो जीवन्मुक्तो न संशयः ॥

ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਘਰ ਜਾਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਤੁਰਭੁਜ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 42

तत्र कुण्डे नरः स्नात्वा प्राप्नोत्यभिमतं जलम् ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥

ਉੱਥੇ ਉਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮਨਚਾਹਾ ਜਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 43

मथुरायां नरो गत्वा दृष्ट्वा देवं स्वयम्भुवम् ॥ प्रदक्षिणायां यत्पुण्यं तत्पुण्यं लभते नरः ॥

ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸਵਯੰਭੂ ਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਿਤਨਾ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।