Adhyaya 132: Expiatory Rites for Contact with a Corpse and with a Menstruating Woman

Verse 1

अथ मृतकस्पर्शप्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ गत्वा तु मैथुनं भद्रे अस्नातो यः शवं स्पृशेत् ॥ रेतः पिबति दुर्बुद्धिः सहस्रं नव पञ्च च ॥

ਹੁਣ ਮ੍ਰਿਤਕ-ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਬਾਰੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਮੈਥੁਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਬਿਨਾਂ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਦੁર્બੁੱਧੀ ਮਨੁੱਖ ‘ਰੇਤ ਪੀਣਾ’ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌਂ ਅਤੇ ਪੰਜ, ਅਰਥਾਤ 1014 ਵਾਰ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

Verse 2

वर्षं नारायणाच्छ्रुत्वा सा मही संशितव्रता ॥ ततो दीनमना भूत्वा प्रोवाच मधुसूदनम् ॥

ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 3

धरण्युवाच ॥ किमिदं भाषसे देव धर्मं भीषणसङ्कटम् ॥ कथमेवं पुमान्वै स रेतःपानपरो भवेत् ॥

ਧਰਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵ! ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ—ਇੱਕ ਐਸਾ ਧਰਮ ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕਟਮਈ ਹੈ? ਕੋਈ ਪੁਰਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੇਤ ਪੀਣ ਦਾ ਆਸਕਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?”

Verse 4

एतनमे परमं दुःखं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि इदं गुह्यमनुत्तमम् ॥

“ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ।” ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ; ਇਹ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ।”

Verse 5

चिह्नमैतद्वरारोहे आधिचारविनिश्चयः ॥ पुरुषः स्त्रीषु कर्माणि यो विकुर्वीत निर्घृणः ॥

“ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਟਿਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ—ਅਧਰਮਿਕ ਆਚਰਨ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਯ: ਉਹ ਪੁਰਖ ਜੋ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਅਨੁਚਿਤ ਕਰਮ ਕਰੇ।”

Verse 6

दृष्टं तस्यापराधस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ एवमेतद्वरारोहे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

“ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਟਿਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈਂ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।”

Verse 7

अपराधस्य दोषेण विशुद्धिश्च न जायते ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि रागदोषेण दोषितम् ॥

ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਰਾਗ-ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 8

गृहस्थाः पुरुषा भद्रे मम कर्मपरायणाः ॥ यावकेन त्रयं क्षिप्त्वा पिण्याकेन दिनत्रयम् ॥

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੇਰੇ ਕਰਮ-ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਪੁਰਸ਼—ਯਾਵਕ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਪਿਣਿਆਕ (ਤੇਲ-ਖਲੀ) ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਦਿਨ…

Verse 9

वायुभक्षं दिनं त्वेकं ततो मुच्येत किल्बिषात् ॥ य एवम् कुरुते भूमे विधिदृष्टेन कर्मणा ॥

ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੇਵਲ ਵਾਯੁ-ਭਕਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭੂਮੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ…

Verse 10

प्रायश्चित्तं महाभागे मम लोकसुखावहम् ॥ स्पृष्ट्वा तु मृतकं भद्रे नरं पञ्चत्वमागतम् ॥

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਮੇਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਕਲਿਆਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮ੍ਰਿਤਕ—ਪੰਜਤੱਤਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਰ—ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ…

Verse 11

मम शास्त्रं बहिष्कृत्य यः श्मशानं प्रपद्यते ॥ पितरस्तस्य सुश्रोणि आत्मनश्च पितामहाः ॥

ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਜੋ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ…

Verse 12

श्मशाने जम्बुका भूत्वा भक्षयन्ति शवांस्तथा ॥ ततो हरेर्वर्चः श्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥

ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਬੂਕ (ਗਿਦੜ) ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਵੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇਜ ਦਾ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮ-ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ ਵਸੁੰਧਰਾ ਉਸ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Verse 13

उवाच मधुरं वाक्यं सर्वलोकहिताय वै ॥ धरण्युवाच ॥ तव नाथ प्रपन्नानां क्व पापं विद्यते प्रभो ॥

ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਧਰਣੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਥ?”

Verse 14

प्रायश्चित्तं च मे ब्रूहि येन मुच्यन्ति किल्बिषात् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

“ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਵੀ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਤੂੰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ।”

Verse 15

कथयिष्यामि ते हीदं शोभनं पापनाशनम् ॥ एकाहारो दिनान्सप्त त्रिरात्रं चाप्युपोषितः ॥

“ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਇਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਵੀ ਰੱਖੇ।”

Verse 16

पञ्चगव्यं ततः पीत्वा ततो मुच्येत किल्बिषात् ॥ शवॆ स्पृष्टेऽपराधस्य एष ते कथितो विधिः ॥

“ਫਿਰ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਪੀ ਕੇ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੀ ਹੈ।”

Verse 17

सर्वथा वर्जनीयं वै सर्वभागवतेन तु ॥ य एतेन विधानॆन प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥

ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਗਣਯੋਗ ਹੈ—ਹਰ ਭਾਗਵਤ ਭਗਤ ਲਈ। ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰੇ…

Verse 18

विमुक्तः सर्वपापेभ्यो नापराधोऽस्ति तस्य वै ॥ नारीं रजस्वलां स्पृष्ट्वा यो मां स्पृशति निर्भयः ॥

ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਰ ਰਜਸਵਲਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਜੋ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ (ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤੂ/ਭੂਮੀ ਨੂੰ) ਛੂਹੇ…

Verse 19

अन्धश्च जायते देवि दरिद्रो ज्ञानमूर्खवान् ॥ न च विन्दति चात्मानं पतितो नरके यथा ॥

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਭਟਕੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ।

Verse 20

अपराधमिमं कृत्वा तत्रैवं नास्ति संशयः ॥ धरण्युवाच ॥ तव देव प्रपन्नानां मोक्षं संसारसागरात् ॥

ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਕਰ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਧਰਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਮੋਖਸ਼ ਬਾਰੇ (ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ)।

Verse 21

अपराधसमायुक्तस्तव कर्मपरायणः ॥ कर्मणा येन शुध्येत तन्मे ब्रूहि जनार्दन ॥

ਅਪਰਾਧਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕਰਮ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠ ਹੈ—ਉਹ ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

Verse 22

श्रीवराह उवाच ॥ स्पृष्ट्वा रजस्वलां नारीं नरो मद्भक्तितत्परः ॥ तपः कृत्वा त्रिरात्रं तु आकाशशयने वसेत् ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਰਜਸਵਲਾ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤਪ ਕਰਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠ ਬਿਨਾ ਛੱਤ ਦੇ ਸੌਵੇ।

Verse 23

शुद्धो भागवतो भूत्वा मम कर्मपरायणः ॥ एवं कृत्वा महाभागे प्रायश्चित्तं मम प्रियम् ॥

ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਭਾਗਵਤ ਬਣੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮ-ਵਿਧਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਰਹੋ; ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।

Verse 24

मुच्यते किल्बिषाद्देवि आचारेण बहिष्कृतः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे यत्स्पृष्ट्वा तु रजस्वलाम् ॥

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਆਚਾਰ-ਭੰਗ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ (ਪੁਨਃ) ਆਚਾਰ ਦੇ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਰਜਸਵਲਾ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।

Verse 25

स्पृष्ट्वा तु मृतकं देवि यो मत्क्षेत्रेषु तिष्ठति ॥ शतवर्षसहस्राणि गर्भेषु परिवर्तते ॥

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਸਮਿਆਂ ਤੱਕ ਗਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 26

दशवर्षसहस्राणि चाण्डालश्चैव जायते ॥ अन्धः सप्तसहस्राणि मण्डूकश्च शतं समाः ॥

ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਉਹ ਚਾਂਡਾਲ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ (ਵਰ੍ਹਿਆਂ) ਤੱਕ ਅੰਨ੍ਹਾ; ਅਤੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਮੇਡਕ ਵਜੋਂ।

Verse 27

मक्षिका त्रीणि वर्षाणि टिट्टिभैकादशं समाः ॥ दंशो वै सप्त चान्यानि कृकलासो भवेत्समाः ॥

ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਮੱਖੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਟਿੱਟਿਭਾ (ਇੱਕ ਪੰਛੀ) ਬਣਦਾ ਹੈ; ਸੱਤ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਡੰਸਣ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਲਾਸ (ਛਿਪਕਲੀ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 28

एवं स चात्मदोषेण मम कर्मपरायणः ॥ प्राप्नोति सुमहद्दुःखं देवि चैवं न संशयः ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 29

ततो हरेर्वचः श्रुत्वा दुःखेन परिपृच्छति ॥ सर्वसंसारमोक्षाय प्रत्युवाच वसुन्धरा ॥

ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਸਮੂਹ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵਸੁੰਧਰਾ (ਧਰਤੀ) ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 30

धरण्युवाच ॥ किमिदं भाषसे देव मानुषाणां दुरासदम् ॥ वाक्यं भीषणमत्यन्तं मम मर्मप्रभेदकम् ॥

ਧਰਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ? ਤੁਹਾਡਾ ਵਚਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਰਮ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 31

आचाराच्च परिभ्रष्टस्तवकर्मपरायणः ॥ यथा तरति दुर्गाणि प्रायश्चित्तं तथा वद ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਜੇ ਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁৰ্গਾਂ (ਕਠਿਨਾਈਆਂ) ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 32

श्रुत्वा पृथ्व्यास्तथा वाक्यं लोकनाथो जनार्दनः ॥ धर्मसंरक्षणार्थाय प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਨਾਥ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 33

श्रीवराह उवाच ॥ स्पृष्ट्वा तु मृतकं भूमे मम कर्मपरायणः ॥ एकाहारं ततस्तिष्ठेद्दिनानि दश पञ्च च ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਧਰਤੀ! ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿਧਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ।”

Verse 34

तत एवं विधिं कृत्वा पञ्चगव्यं तु प्राशयेत् ॥ शुद्धभावं विशुद्धात्मा कर्मणा च न लिप्यते ॥

“ਫਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਪਾਨ ਕਰੇ; ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।”

Verse 35

एतत्ते कथितं देवि स्पृष्ट्वा मृतकमेव च ॥ दोषं चैव विशुद्ध्यर्थं यत्त्वया पूर्वपृच्छितम् ॥

“ਹੇ ਦੇਵੀ! ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਉਪਾਯ—ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”

Verse 36

य एतेन विधानेंन प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥ अपराधविमुक्तो वै मम लोकं स गच्छति ॥

“ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”

Verse 37

ज्ञात्वा कर्मापराधं तु न स पापेन लिप्यते ॥ एतत्ते कथितं भद्रे मिथुनं योऽभिगच्छति ॥

ਕਰਮ-ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ—ਜੋ ਮਿਥੁਨ (ਯੌਨ-ਸੰਯੋਗ) ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ।

Verse 38

रागमोहेन संयुक्तः कामेन च वशीकृतः ॥ वर्षाणां तु सहस्रैकं रजः पिबति निर्घृणः ॥

ਰਾਗ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਾਮਨਾ ਦੁਆਰਾ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਨਿਰਦਈ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਇਕ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ‘ਰਜਸ’ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।

Verse 39

हस्ती वर्षशतं चैव खरो द्वात्रिंशकं भवेत् ॥ मार्जारो नववर्षाणि वानरो दशपञ्च च ॥

(ਉਹ) ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਹਾਥੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਬੱਤੀ (ਵਰ੍ਹਿਆਂ) ਲਈ ਗਧਾ; ਨੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਬਿੱਲੀ; ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਬਾਂਦਰ।