Adhyaya 1: Praise of Varāha and Pṛthivī’s Foundational Questions

Verse 1

दंष्ट्राग्रेणोद्धृता गौरुदधिपरिवृता पर्वतैर्निम्नगाभिः साकं मृद्पिण्डवत् प्राग्बृहदुरुवपुषाऽनन्तरूपेण येन। सोऽयं कंसासुरारिर्मुरनरकदशास्यान्तकृत्सर्वसंस्थः कृष्णो विष्णुः सुरेशो नुदतु मम रिपूनादिदेवो वराहः॥ १.२ ॥

ਉਹ ਆਦਿਦੇਵ ਵਰਾਹ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਹ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੰਦ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ ਵਾਂਗ ਚੁੱਕ ਲਿਆ; ਉਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਕੰਸ ਦਾ ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਮੁਰ, ਨਰਕ ਤੇ ਦਸਮੁਖ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ—ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।

Verse 2

यः संसारार्णवे नौरिव मरणजराव्याधिनक्रोर्मिभीमे भक्तानां भीतिहर्ता मुरनरकदशास्यान्तकृत्कोलरूपी। विष्णुः सर्वेश्वरोऽयं यमिह कृतधियो लीलया प्राप्नुवन्ति मुक्तात्मानो न पापं भवत्तु नुदितारातिपक्षः क्षितीशः ॥ १.३ ॥

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ—ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮਗਰਮੱਛ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਨ—ਜੋ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੁਰ, ਨਰਕ ਅਤੇ ਦਸਮੁਖ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਰਵੇਸ਼ਵਰ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੁੱਧ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਲੀਲਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਮੁਕਤਾਤਮਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਵੈਰੀ ਪੱਖ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੰਗਲ ਕਰੇ; ਪਾਪ ਨਾ ਹੋਵੇ।

Verse 3

सूत उवाच । यस्मिन् काले क्षितिः पूर्वं वराहवपुषा तु सा । उद्धृता विष्णुना भक्त्या पप्रच्छ परमेश्वरम् ॥ १.४ ॥

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਤਦੋਂ ਉਸ ਧਰਤੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

Verse 4

धरण्युवाच। कल्पे कल्पे भवानेव मां समुद्धरते विभो। न चाहं वेद ते मूर्तिं नादिसर्गं च केशव॥ १.५ ॥

ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਵਿਭੋ! ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਮੈਂ ਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੂਪ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਆਦਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ।

Verse 5

वेदेषु चैव नष्टेषु मत्स्यो भूत्वा रसातलम्। प्रविश्य तानपाकृष्य ब्रह्मणे दत्तवानसि॥ १.६ ॥

ਜਦੋਂ ਵੇਦ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਤਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੱਛੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।

Verse 6

अन्यत्सुरासुरमयं त्वं समुद्रस्य मन्थने । धृतवानसि कौर्म्येण मन्दरं मधुसूदन ॥ १.७ ॥

ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੇਲੇ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰ-ਮੰਥਨ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਤੁਸੀਂ ਕੂਰਮ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਥਾਂਮਿਆ।

Verse 7

पुनर्वाराहरूपेण मां गच्छन्तीं रसातलम् । उज्जहारैकदंष्ट्रेण भगवान् वै महार्णवात् ॥ १.८ ॥

ਫਿਰ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਰਸਾਤਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਕੋ ਦੰਦ ਨਾਲ ਮਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਚਾਇਆ।

Verse 8

अन्यद्धिरण्यकशिपुर्वरदानेन दर्पितः । अबाधमानः पृथिवीं स त्वया विनिपातितः । बलिस्तु बद्धो भगवंस्त्वया वामनरूपिणा ॥ १.९ ॥

ਹੋਰ ਇਹ ਕਿ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰਿਤ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਹ ਕੇ ਮਾਰਿਆ। ਅਤੇ ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਬਲੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

Verse 9

पुनर्निःक्षत्रिया देव त्वया चापि पुरा कृता । जामदग्न्येन रामेण त्वया भूत्वाऽसकृत्प्रभो ॥ १.१० ॥

ਹੇ ਦੇਵ, ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਰਾਮ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਬਣ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Verse 10

पुनश्च रावणो रक्षः क्षपितं क्षात्रतेजसा । न च जानाम्यहं देव तव किञ्चिद्विचेष्टितम् ॥ १.११ ॥

ਫਿਰ ਰਾਖ਼ਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਵੀ ਖ਼ਤਰੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਰ ਹੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤੱਬ ਦਾ ਭੇਦ ਮੈਂ ਰਤਾ ਭਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

Verse 11

उद्धृत्य मां कथं सृष्टिं सृजसे किं च सा त्वया। सकृद् ध्रियेत कृत्वा च पालयते चापि केन च॥ १.१२ ॥

ਮੈਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿਵੇਂ ਰਚਦੇ ਹੋ? ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ? ਉਸ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ ਉਹ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਕਿਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

Verse 12

केन वा सुलभो देव जायसे सततं विभो । कथं च सृष्टेरादिः स्यादवसानं कथं भवेत् ॥ १.१३ ॥

ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ! ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਆਦਿ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

Verse 13

कथं युगस्य गणना संख्या अस्यानुचतुर्युगम् । के वा विशेषास्तेष्वस्मिन् का वा अवस्थ महेश्वर ॥ १.१४ ॥

ਯੁਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਦਾ ਸੰਖਿਆ-ਪਰਿਮਾਣ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚਤੁਰਯੁਗ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਅਨੁਸਰਦਾ ਹੈ? ਉਹਨਾਂ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ?

Verse 14

यज्वानः के च राजानः के च सिद्धिं परां गताः । एतत्सर्वं समासेन कथयस्व प्रसीद मे ॥ १.१५ ॥

ਕੌਣ ਯਜਮਾਨ ਸਨ, ਕੌਣ ਰਾਜੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ? ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।

Verse 15

इत्युक्तः क्रोधरूपेण जहास परमेश्वरः । हसतस्तस्य कुक्षौ तु जगद्धात्री ददर्श ह ॥ रुद्रान् देवान् सवासवः सिद्धसङ्घान् महर्षिभिः ॥ १.१६ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧ-ਰੂਪ ਬਚਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੱਸ ਪਏ। ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਜਗੱਧਾਤ੍ਰੀ (ਧਰਤੀ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਮਹਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

Verse 16

सचन्द्रसूर्यग्रहसप्तलोकानन्तः स्थितांस्तावदुपात्तधर्मान् । इतीदृशं पश्यति सा समस्तं यावत्क्षितिर्वेपितसर्वगात्रा ॥ १.१७ ॥

ਉਹ ਧਰਤੀ ਚੰਦਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ-ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ; ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਅੰਗ ਕੰਬਦੇ ਰਹੇ।

Verse 17

उन्मीलितास्यस्तु यदा महात्मा दृष्टो धरण्याऽमलसर्वगात्र्या । तावत्स्वरूपेण चतुर्भुजेन महोदधौ सुप्तमथोऽन्वपश्यत् ॥ १.१८ ॥

ਜਦੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਨੇਤਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸਰਵਾਂਗੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਤੁਰਭੁਜ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਮਾਨੋ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ।

Verse 18

शेषपर्यङ्कशयने सुप्तं देवं जनार्दनम् । दृष्ट्वा तन्नाभिपङ्कस्थमन्तःस्थं च चतुर्मुखम् ॥ कृताञ्जलिपुटा देवी स्तुतिं धात्री जगाद ह ॥ १.१९ ॥

ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਯਿਆ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਧਾਤ੍ਰੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸ্তুਤੀ ਉਚਾਰੀ।

Verse 19

धरण्युवाच । नमः कमलपत्राक्ष नमस्ते पीतवाससे । नमः सुरारिविध्वंसकारिणे परमात्मने ॥ १.२० ॥

ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਕਮਲ-ਪੱਤ੍ਰ ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪੀਤ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 20

शेषपर्यङ्कशयने धृतवक्षःस्थलश्रिये । नमस्ते सर्वदेवेश नमस्ते मोक्षकारिणे ॥ १.२१ ॥

ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਯਿਆ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੱਖਸਥਲ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਹੇ ਸਰਵਦੇਵੇਸ਼, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਾਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 21

नमः शार्ङ्गासिचक्राय जन्ममृत्युविवर्जिते। नमो नाभ्युत्थितमहत्त्कमलासनजन्मने॥ १.२२ ॥

ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਮਹਾਨ ਕਮਲ ਤੋਂ ਕਮਲਾਸਨ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਣ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 22

नमो विद्रुमरक्तास्यपाणिपल्लवशोभिने । शरणं त्वां प्रसन्नास्मि त्राहि नारीमनागसम् ॥ १.२३ ॥

ਮੂੰਹ ਪੱਥਰ-ਮੂੰਗੇ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਅਤੇ ਹੱਥ ਕੋਮਲ ਪੱਲਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ/ਆਈ ਹਾਂ; ਨਿਰਦੋਸ਼ ਇਸ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

Verse 23

पूर्णनीलाञ्जनाकारं वाराहं ते जनार्दन । दृष्ट्वा भीतास्मि भूयोऽपि जगत् त्वद्देहगोचरम् । इदानीं कुरु मे नाथ दयां त्राहि महाभयात् ॥ १.२४ ॥

ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਘਣੇ ਨੀਲੇ ਅੰਜਨ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵਰਾਹ-ਸਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਡਰ ਗਿਆ/ਗਈ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਦੇਹ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਨਾਥ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਯ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।

Verse 24

केशवः पातु मे पादौ जङ्घे नारायणो मम । माधवो मे कटिं पातु गोविन्दो गुह्यमेव च ॥ १.२५ ॥

ਕੇਸ਼ਵ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਨਾਰਾਇਣ ਮੇਰੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਮਾਧਵ ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਮੇਰੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 25

नाभिं विष्णुस्तु मे पातु उदरं मधुसूदनः । ऊरुं त्रिविक्रमः पातु हृदयं पातु वामनः ॥ १.२६ ॥

ਵਿਸ਼ਣੂ ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਮਧੁਸੂਦਨ ਮੇਰੇ ਉਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਮੇਰੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਵਾਮਨ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 26

श्रीधरः पातु मे कण्ठं हृषीकेशो मुखं मम । पद्मनाभस्तु नयने शिरो दामोदरो मम ॥ १.२७ ॥

ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਮੇਰੇ ਕੰਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਮੁਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਪਦਮਨਾਭ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਮੋਦਰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 27

एवं न्यस्य हरेर्न्यासमामानि जगती तदा । नमस्ते भगवन् विष्णो इत्युक्त्वा विरराम ह ॥ १.२८ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਿ-ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਤਦ ਜਗਤੀ (ਧਰਤੀ) ਨੇ ਕਿਹਾ— “ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ”; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।