Verse 32

Yagyavalkya

Sanskrit (Devanagari)

चिदिहास्तीति चिन्मात्रमिदं चिन्मयमेव च ।

चित्त्वं चिदहमेते च लोकाश्चिदिति भावय ॥३२॥

Padapatha (Word Split)

चित् । इह । अस्ति । इति । चित्-मात्रम् । इदम् । चित्-मयम् । एव । च ।

चित् । त्वम् । चित् । अहम् । एते । च । लोकाः । चित् । इति । भावय ॥३२॥

IAST Transliteration

cid ihāstīti cinmātram idaṃ cinmayam eva ca | cittvaṃ cid aham ete ca lokāś cid iti bhāvaya ||32||

Translation

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾ ਕਰ: ‘ਇੱਥੇ ਚੇਤਨਾ ਹੈ’; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚੇਤਨਾਮਾਤ੍ਰ ਹੈ, ਚੇਤਨਾਮਯ ਹੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਚੇਤਨਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਚੇਤਨਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹਨ—ਇਉਂ ਧਿਆਨ ਕਰ।

Academic Translation

Meditate thus: ‘Consciousness exists here’; this (all) is only consciousness, indeed made of consciousness. You are consciousness; I am consciousness; these worlds too are consciousness.

Verse Context

• Brahman/Ātman as pure consciousness (cit); non-duality (advaita)
• Mahavakya: Strongly aligned with ‘ahaṃ brahmāsmi’ (Bṛhadāraṇyaka) and ‘tat tvam asi’ (Chāndogya) via identity of self and consciousness/Brahman.
• Yajur
• Śukla-Yajurveda (Vājasaneyī) — traditional association; text is a late Yoga-Upaniṣad with fluid śākhā attribution Shakha
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)