Verse 33
Sita
वैखानसऋषेः पूर्वं विष्णोर्वाणी समुद्भवेत् । त्रयीरूपेण सङ्कल्प्य वैखानसऋषेः पुरा । उदितो यादृशः पूर्वं तादृशं शृणु मेऽखिलम् । शश्वद्ब्रह्ममयं रूपं क्रियाशक्तिरुदाहृता । साक्षाच्छक्तिर्भगवतः स्मरणमात्ररूपा—आविर्भावप्रादुर्भावात्मिका; निग्रहानुग्रहरूपा; भगवत्सहचारिणी; अनपायिनी; अनवरतसहाश्रयिणी; उदितानुदिताकारा; निमेषोन्मेष-सृष्टि-स्थिति-संहार-तिरोधान-अनुग्रहादि-सर्वशक्तिसामर्थ्यात् साक्षाच्छक्तिरिति गीयते ॥३२–३४॥
वैखानस-ऋषेः । पूर्वम् । विष्णोः । वाणी । समुद्भवेत् । त्रयी-रूपेण । सङ्कल्प्य । वैखानस-ऋषेः । पुरा । उदितः । यादृशः । पूर्वम् । तादृशम् । शृणु । मे । अखिलम् । शश्वत् । ब्रह्म-मयम् । रूपम् । क्रिया-शक्तिः । उदाहृता । साक्षात् । शक्तिः । भगवतः । स्मरण-मात्र-रूपा । आविर्भाव-प्रादुर्भाव-आत्मिका । निग्रह-अनुग्रह-रूपा । भगवत्-सहचारिणी । अनपायिनी । अनवरत-सह-आश्रयिणी । उदित-अनुदित-आकारा । निमेष-उन्मेष । सृष्टि-स्थिति-संहार-तिरोधान-अनुग्रह-आदि । सर्व-शक्ति-सामर्थ्यात् । साक्षात्-शक्तिः । इति । गीयते ।
vaikhānasaṛṣeḥ pūrvaṃ viṣṇor vāṇī samudbhavet | trayīrūpeṇa saṅkalpya vaikhānasaṛṣeḥ purā | udito yādṛśaḥ pūrvaṃ tādṛśaṃ śṛṇu me’khilam | śaśvad brahmamayaṃ rūpaṃ kriyāśaktir udāhṛtā | sākṣācchaktir bhagavataḥ smaraṇamātrarūpā—āvirbhāvaprādurbhāvātmikā; nigrahānugraharūpā; bhagavatsahacāriṇī; anapāyinī; anavaratasahāśrayiṇī; uditānudītākārā; nimeṣonmeṣa-sṛṣṭi-sthiti-saṃhāra-tirodhāna-anugrahādi-sarvaśaktisāmarthyāt sākṣācchaktir iti gīyate ||32–34||
ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਯੀ—ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਉਹ ਉਦਿਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਮਯ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਸਿਮਰਨ-ਮਾਤ੍ਰ ਰੂਪ; ਆਵਿਰਭਾਵ-ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ; ਨਿਗ੍ਰਹ ਅਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਰੂਪ; ਭਗਵਤ-ਸਹਚਾਰिणੀ; ਅਨਪਾਇਣੀ (ਅਵਿਛਿੰਨ); ਅਨਵਰਤ ਸਹਾਸ਼੍ਰਯিণੀ; ਉਦਿਤ-ਅਨੁਦਿਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ; ਅਤੇ ਨਿਮੇਸ਼-ਉਨਮੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ, ਸੰਹਾਰ, ਤਿਰੋਧਾਨ ਅਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਆਦਿ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ‘ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸ਼ਕਤੀ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Same as Sita.32 (the passage is repeated verbatim): Before the Vaikhānasa seer, Viṣṇu’s speech arises, conceived as the threefold Veda; its ever-Brahmanic form is called the power of action, and it is praised as the Lord’s direct power—manifesting as mere remembrance, as restraint and grace, inseparable and ever-abiding, competent for creation, maintenance, dissolution, concealment, and grace as in the blinking and opening of the eye.