Adhyaya 8
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ੍ਯ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਯਾਤਰਾ-ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਰਤਿਕੁੰਡ ਅਤੇ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧ-ਕੁੰਡ। ਇੱਥੇ ਜੋੜੇ ਵੱਲੋਂ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਰੋਗਤਾ, ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਅਤੇ ਲਾਵਣ੍ਯ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਘ ਸ਼ੁਕਲ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਦੰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁਗੰਧ, ਵਸਤ੍ਰ, ਪੁਸ਼ਪ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਮੰਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦੁਲਭ ਲਿੰਗ-ਸਥਾਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਕ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਸਨਾਨ-ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਹਾਫਲ ਅਤੇ ਪੁਨਰਾਗਮਨ-ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼ੀਤਲਾ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਰੋਗ-ਭਯ ਨਾਸਕ, ਦੇਵੀ ਬੰਦੀ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਰਾਜਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਚੁਡਕੀ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹਪੂਰਨ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਦੀਪਦਾਨ ਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਮਹਾਰਤਨ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਭਾਦ੍ਰਪਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ; ਦੁਰਭਰਾ/ਮਹਾਭਰਾ ਸਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦ ਦੇ ਆਚਾਰ; ਅਤੇ ਮਹਾਵਿਦਿਆ/ਸਿੱਧਪੀਠ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਅਸ਼ਟਮੀ-ਨਵਮੀ ਯਾਤਰਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ, ਹੋਮ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਨਵਰਾਤ੍ਰੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਰਾਮ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ੀਰ-ਕੁੰਡ ਤੇ ਦੁਗ੍ਧੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸੀਤਾ-ਕੁੰਡ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸੀਤਾ-ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਸਨਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਵਨਤਾ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਯ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਸਿਸ਼ਠ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਪਰਮ ਮੋਖਸ਼-ਖੇਤਰ ਕਹਿ ਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ-ਵਿਧੀ—ਉਪਵਾਸ, ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਸਨਾਨ, ਦੇਵ-ਦਰਸ਼ਨ, ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪੂਜਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਧਿਵਤ ਸਮਾਪਤੀ—ਉਪਦੇਸ਼ਦੇ ਹਨ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.