Adhyaya 99

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र चक्रधरः स्थितः । दंडपाणिश्च देवेशि यत्रैकस्थानसंस्थितः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚਕ੍ਰਧਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਹੇ ਦੇਵેશੀ, ਉਸੇ ਹੀ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦੰਡਪਾਣੀ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 2

चंद्रेशात्पूर्वदिग्भागे ।सोमेशादुत्तरेस्थितः । धनुषां पंचसंस्थाने गंधर्वेशात्समीपतः

ਚੰਦਰੈਸ਼ ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਸੋਮੇਸ਼ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ—ਪੰਜ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ‘ਤੇ—ਗੰਧਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਹ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 3

उमाया नैरृते भागे ब्रह्मदेवर्षिसंस्थितः । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि सर्वपातकनाशिनीम्

ਉਮਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੈਰ੍ਰਿਤ (ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ) ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕਹਾਂਗਾ—ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 4

पौंड्रको वासुदेवस्तु वाराणस्यां पुराऽभवत् । तेन श्रुतं पुराणं तु पठ्यमानं द्विजातिभिः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਦਵਿਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪੁਰਾਣ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ।

Verse 5

कल्पादौ द्वापरांते तु क्षत्रियाणां निवेशने । अवतारं महाबाहुवासुदेवः करिष्यति

ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਵੀ, ਮਹਾਬਾਹੁ ਵਾਸੁਦੇਵ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰੇਗਾ।

Verse 6

स तु मूढमतिर्मेने अहं विष्णुरिति प्रिये । चिह्नानि धारयामास चक्रादीनि वरानने

ਪਰ ਉਹ ਮੂੜ੍ਹ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸੋਚ ਬੈਠਾ, ‘ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਮੈਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹਾਂ।’ ਅਤੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਏ, ਉਸ ਨੇ ਚੱਕਰ ਆਦਿ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 7

स दूतं प्रेषयामास द्वारकायां महोदरम् । स गत्वा प्राह विष्णुं वै चक्रादीनि परित्यज

ਉਸ ਨੇ ਮਹੋਦਰ ਨਾਮਕ ਦੂਤ ਨੂੰ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਬੋਲਾ: “ਚਕ੍ਰ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤਿਆਗ ਦੇ।”

Verse 8

इत्याह पौंड्रको राजा नचेद्वधमवा प्स्यसि । ततश्च भगवान्विष्णुः प्राहास्य रुचिरं वचः

ਇਉਂ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਰਾਜਾ ਬੋਲਾ: “ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।” ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ ਮਧੁਰ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

Verse 9

वाच्यः स पौंड्रको राजा त्वया हंत वचो मम । गृहीतचक्र एवाहं काशीमागम्य ते पुरीम्

“ਤੂੰ ਉਸ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੀਂ: ‘ਮੈਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਕ੍ਰ ਧਾਰ ਕੇ ਕਾਸ਼ੀ ਆ ਕੇ ਤੇਰੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।’”

Verse 10

संत्यक्ष्यामि ततश्चक्रं गदां चेमामसंशयम् । तद्ग्राह्यं भवता चक्रमन्यद्वा यत्तवेप्सितम्

“ਫਿਰ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਇਹ ਗਦਾ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ। ਉਹ ਚਕ੍ਰ ਤੂੰ ਧਾਰ ਲੈ— ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋਵੇ।”

Verse 11

इत्युक्तेऽथ गते दूते संस्मृत्याऽभ्या गतं हरिः । गरुत्मन्तं समारुह्य त्वरितस्तत्पुरं ययौ

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਜਦ ਦੂਤ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਹਰਿ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨਗਰ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।

Verse 12

मित्रस्नेहात्ततस्तस्य काशिराजः सहानुगः । सर्वसैन्यपरीवारस्ततः पौंड्रमुपाययौ

ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰ-ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੌਂਡ੍ਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।

Verse 13

ततो बलेन महता काशिराजबलेन च । पौंड्रको वासुदेवोऽसौ केशवाभिमुखो ययौ

ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਪੌਂਡ੍ਰਕ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ‘ਵਾਸੁਦੇਵ’ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ—ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

Verse 14

तं ददर्श हरिर्दूराद्दुर्वारे स्यंदने स्थितम् । चक्रहस्तं गदाशार्ङ्गसंयुतं गरुडध्वजम्

ਹਰੀ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦੁੱਤੀ ਰਥ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖਿਆ—ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਸਜਜਿਤ, ਅਤੇ ਗਰੁੜ-ਧਵਜ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ।

Verse 15

तं दृष्ट्वा भावगंभीरं जहास गरुडध्वजः । उवाच पौंड्रकं मूढमात्मचिह्नोपलक्षितम्

ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਗਰੁੜ-ਧਵਜ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੱਸ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮੂਰਖ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

Verse 16

पौंड्रकोक्तं त्वया यत्तु दूतवक्त्रेण मां प्रति । समुत्सृजेति चिह्नानि तच्च सर्वं त्यजाम्यहम्

“ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੇ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਕਿਹਾ—‘ਚਿੰਨ੍ਹ ਤਿਆਗ ਦੇ’—ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤਿਆਗਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 17

चक्रमेतत्समुत्सृष्टं गदेयं च विस र्जिता । गरुत्मानेष ते गत्वा समारोहतु वै ध्वजम्

ਇਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਦਾ ਵੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਗਰੁੜ ਜਾ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਵੇ।

Verse 18

इत्युच्चार्य विमुक्तेन चक्रेणासौ निपातितः । रथश्च गदया भग्नो गजाश्चा श्वाश्च चूर्णिताः

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਗਦਾ ਨਾਲ ਰਥ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਗਏ।

Verse 19

ततो हाहाकृते लोके काशिनाथो महाबली । युयुधे वासुदेवेन मित्रदुःखेन दुःखितः

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮੱਚ ਗਈ, ਤਾਂ ਮਹਾਂਬਲੀ ਕਾਸ਼ੀ ਨਰੇਸ਼, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗਾ।

Verse 20

ततः शार्ङ्गविनिर्मुक्तैश्छित्त्वा तस्य शरैः शिरः । काशीपुर्यां स चिक्षेप कुर्वंल्लोकस्य विस्मयम्

ਫਿਰ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

Verse 21

हत्वा तु पौंड्रकं शौरिः काशिराजं च सानु गम् । पुनर्द्वारवतीं प्राप्तो मृगयाया गतो यथा

ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੌਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੁਬਾਰਾ ਦਵਾਰਕਾ ਪਰਤ ਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 22

ततः काशिपतेः पुत्रः पितुर्दुःखेन दुःखितः । शंकरं तोषयामास स च तस्मै वरं ददौ

ਤਦੋਂ ਕਾਸ਼ੀਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਰ ਦਿਤਾ।

Verse 23

स वव्रे भगवन्कृत्या पितुर्हंतुर्वधाय मे । समुत्तिष्ठतु कृष्णस्य त्वत्प्रसादात्सुरेश्वर

ਉਸ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: “ਹੇ ਭਗਵਨ! ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਾਤਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਕ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਵੇ।”

Verse 24

एवं भविष्यतीत्युक्ते दक्षिणाग्नेस्तु मध्यतः । महाकृत्या समुत्तस्थौ प्रस्थिता द्वारकां प्रति

ਜਦੋਂ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਉਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ,” ਤਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅਗਨੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮਹਾਕ੍ਰਿਤਿਆ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ।

Verse 25

ज्वालामालाकरालां तां यादवा भयविह्वलाः । दृष्ट्वा जनार्द्दनं सर्वे शरणार्थमुपागताः

ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਉਸ ਭਿਆਨਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯਾਦਵ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉੱਠੇ; ਸਭ ਜਨਾਰਦਨ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 26

ततः सुदर्शनं तस्या मुमोच गरुडध्वजः । वधाय सा ततो भग्ना चक्रतेजोऽभिपीडिता

ਤਦੋਂ ਗਰੁੜ-ਧ੍ਵਜ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਲਈ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਛੱਡਿਆ; ਚੱਕਰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਗਈ।

Verse 27

कृत्यामनुजगामाशु विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम् । कृत्या वाराणसीं प्राप्ता तस्याश्चक्रं तु पृष्ठतः

ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਤੁਰੰਤ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ। ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਉਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੱਛੇ ਆ ਲੱਗਾ।

Verse 28

ततः सा भयसंत्रस्ता शंकरं शरणं गता । सोमनाथं जगन्नाथं नान्यः शक्तो हि रक्षितुम्

ਤਦ ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਈ—ਸੋਮਨਾਥ, ਜਗੰਨਾਥ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।

Verse 29

ततश्चक्रं वरैर्बाणैस्ताडयामास शंकरः । तच्च द्वारवतीं प्राप्तं शिवसायकमिश्रितम्

ਤਦ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵੱਜਾਇਆ। ਅਤੇ ਉਹ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

Verse 30

तद्दृष्ट्वा शिवनामांकैस्ताडितं भगवान्हरिः । चक्रं शरैस्ततः कुद्धो गृहीत्वा च करेण तत् । जगाम तत्र यत्रास्ते सोमेशः कालभैरवः

ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਅੰਕਿਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਚੱਕਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਸੋਮੇਸ਼—ਕਾਲਭੈਰਵ—ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 31

स गत्वा रोष ताम्राक्षश्चक्रोद्यतकरः स्थितः । कृत्यां हंतुं मतिं चक्रे कालभैरवनिर्मिताम्

ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੱਕਰ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਹੱਥ ਉਚਾ ਕਰ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਭੈਰਵ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਨਿਸਚਯ ਕੀਤਾ।

Verse 32

दृष्टो देवैस्ततः सर्वैदंडपाणिगणेन च । देवानां प्रेक्षतां तत्र दण्डपाणिर्महागणः । चक्रोद्यतकरं दृष्ट्वा विष्णुं प्राहाब्जलोचनम्

ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੰਡਪਾਣੀ ਦੇ ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ; ਮਹਾਨ ਗਣ ਦੰਡਪਾਣੀ ਨੇ, ਚੱਕਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਹੱਥ ਉਠਾਏ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 33

दंडपाणिरुवाच । मा क्रोधं कुरु देवेश कृत्यां प्रति जगत्प्रभो

ਦੰਡਪਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਹੇ ਜਗਤ-ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾ ਕਰ।”

Verse 34

अमोघं युधि ते चक्रं कृत्या चापि च शांकरी । एवं चक्र विनिर्मुक्ते भवेत्कोधो हरे यदि । भविष्यति महद्दुःखं लोकानां संक्षयो हि वा

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਚੱਕਰ ਅਚੂਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ-ਜਨਿਤ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਹੇ ਹਰੀ, ਜੇ ਚੱਕਰ ਛੁੱਟਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹਾਂ ਦੁੱਖ ਉੱਠੇਗਾ—ਅਥਵਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 35

न मोक्तव्यमतश्चक्र शृणु भूयो वचश्च नः । अत्र स्थाने नियुक्तोऽहं शंकरेण पुरा हरे

ਇਸ ਲਈ ਚੱਕਰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਫਿਰ ਸੁਣ। ਹੇ ਹਰੀ, ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Verse 36

पापिनां रक्षणार्थं वै विघ्नार्थं दुष्टचेतसाम् । तस्मात्त्वं मम सांनिध्ये तिष्ठ चक्रधरो हरे

ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਚਿੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਘਨ ਲਈ ਹੀ (ਮੈਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਹਰੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਂਨਿਧ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੋ।

Verse 37

अत्र चक्रधरं देवं पूजयिष्यंति मानवाः । धूपमाल्योपहारैश्च नैवेद्यैर्विवि धैरपि

ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਚਕ੍ਰਧਰ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ—ਧੂਪ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਉਪਹਾਰ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਦੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ।

Verse 38

विष्णुरुवाच । एष एव निवृत्तोहं तव वाक्यांकुशेन वै । अत्र चक्रोद्यतकरः स्थास्ये तव समीपतः

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ ਚਕ੍ਰ ਧਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਵੱਸਾਂਗਾ।

Verse 39

एवं हि स्थितोदेवस्तत्र चक्रधरः प्रिये । दंडपाणिश्च भगवान्मम रूपी गणेश्वरः

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਦੇਵ ਚਕ੍ਰਧਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੰਡਪਾਣੀ—ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ਵਰ—ਮੇਰੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੈ।

Verse 40

यस्तौ पूजयते भक्त्या दंडपाणिहरी क्रमात् । स पाप कंचुकैर्मुक्तो गच्छेच्छिवपुरं नरः

ਜੋ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ—ਦੰਡਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਰਿ—ਦੀ ਯਥਾਕ੍ਰਮ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਦੇ ਕਵਚਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 41

माघे मासि चतुर्द्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः । गंधधूपोपहारैर्यः पूजयेद्दण्डनायकम् । तस्य क्षेत्रे निवसतो न विघ्नं जायते क्वचित्

ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੁਗੰਧ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੰਡਨਾਇਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 42

एकादश्यां जिताहारो योऽर्चयेच्चक्रपाणिनम् । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्याति विष्णोः सलोकताम्

ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੋ ਜਿਤਾਹਾਰ ਰਹਿ ਕੇ ਚਕ੍ਰਪਾਣੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਸਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 43

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं चक्रपाणिनः । दण्डपाणिगणस्यापि श्रुतं पापौघनाशनम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਚਕ੍ਰਪਾਣੀ ਦਾ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਕਿਹਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਦੰਡਪਾਣੀ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਸੁਣੀ ਗਈ—ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।