Adhyaya 81

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवेशं दैत्यसूदनम् । पापघ्नं सर्वजंतूनां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਕੋਲ ਜਾਵੇ—ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 2

अनादियुगसंस्थानं सर्व कामप्रदं शुभम् । संसारसागरे घोरे स्थितं नौरिव तारणे

ਇਹ ਅਨਾਦਿ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਸਥਾਪਿਤ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸਭ ਧਰਮਿਕ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਇਹ ਤਾਰਨ ਲਈ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੈ।

Verse 3

अन्ये सर्वेऽपि नश्यंति कल्पांते ब्रह्मणो दिने । एतानि मुक्त्वा देवेशि न्यग्रोधं सप्त कल्पगम

ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਕਲਪਾਂਤ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼ੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧ (ਵਟ) ਹੈ ਜੋ ਸੱਤ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 4

कल्पवृक्षं तथाऽगारं वैडूर्यं पर्वतोत्तमम् । श्रीदैत्यसूदनं देवं मार्कंडेयं महामुनिम्

ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ (ਇੱਛਾ-ਪੂਰਕ ਰੁੱਖ), ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ; ਵੈਡੂਰ੍ਯ—ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਪੂਜਨੀਯ ਦੇਵ ਸ਼੍ਰੀ ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ; ਅਤੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ।

Verse 5

अक्षयाश्चाव्ययाश्चैते सप्तकल्पानि सुन्दरि । देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनःपुनः

ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਇਹ ਸੱਤ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਅਕਸ਼ਯ ਅਤੇ ਅਵ੍ਯਯ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਬਹੁਤ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ—ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ?

Verse 6

श्रीदैत्यसूदनाद्देवि नान्यास्ति भुवि देवता । यवाकारं तु तस्यैव क्षेत्रपातकनाशनम्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਹ ‘ਯਵਾਕਾਰ’ ਮਾਤ੍ਰ ਹੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

सेवितं चर्षिभिः सिद्धैर्यक्षविद्याधरोरगैः । तस्य सीमां प्रवक्ष्यामि विष्णुक्षेत्रस्य भामिनि

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਤੇ ਪੂਜਿਤ—ਹੇ ਤੇਜਸਵੀ ਭਾਮਿਨੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 8

पूर्वे यमेश्वरं यावच्छ्रीसोमेशं तु पश्चिमे । उत्तरे तु विशालाक्षी दक्षिणे सरितां पतिः

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਤੱਕ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸ਼ੁਭ ਸੋਮੇਸ਼ ਤੱਕ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਰਿਤਾਂ ਦਾ ਪਤੀ—ਇਹ ਹੈ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਮਾ।

Verse 9

एतत्क्षेत्रं यवाकारं वैष्णवं पापनाशनम्

ਇਹ ਖੇਤਰ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਰਗਾ ਆਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 10

अत्र क्षेत्रे मृता ये तु पापिनोऽपि नरा ध्रुवम् । स्वर्गं गच्छंति ते सर्वे संतः सुकृतिनो यथा

ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਸੰਤ ਤੇ ਪੁੰਨਵਾਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 11

अत्र दत्तं हुतं जप्तं तपस्तप्तं कृतं हि यत् । तत्सर्वं चाक्षयं प्रोक्तं सप्तकल्पावधि प्रिये

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਧਿਆ—ਉਹ ਸਭ ਅਖੰਡ ਫਲ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੱਤ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ।

Verse 12

तत्रैकमपि यो देवि ब्राह्मणं भोजयिष्यति । विधिना विष्णुमुद्दिश्य कोटिर्भवति भोजिता

ਉੱਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਇਕ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਭੋਜਨ ਕਰੋੜਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 13

तत्रोपवासं यः कुर्यान्नरो भक्तिसमन्वितः । एकेनैवोपवासेन उपवासायुतं फलम् । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा सोपवासो जितेंद्रियः

ਉੱਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਇਕ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਹੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਪਵਾਸੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 14

द्वादश्यां कार्त्तिके मासि दद्याद्विप्रेषु कांचनम् । विष्णुं संपूज्य विधिवन्मुच्यते सर्वपातकैः

ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 15

देव्युवाच । दैत्यसूदननामेति कथं तस्य प्रकीर्तितम् । कस्मिन्काले तु देवेश तन्मे विस्तरतो वद

ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਉਸ ਲਈ “ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ” ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ? ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਇਹ ਘਟਨਾ ਹੋਈ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।’

Verse 16

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं पापनाशनम् । दैत्यसूदनदेवस्य पुरा वृत्तं महोदयम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਸੁਣ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਮੰਗਲਮਯ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ।’

Verse 17

देवि तस्यैव नामानि कल्पेकल्पे भवंति वै । अनादिनिधनान्येव संभवन्ति पुनःपुनः

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਨਾਮ ਹਰ-ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 18

पूर्वकल्पे श्रिया वृत्तो वामनस्तु द्वितीयके । वज्रांगस्तु तृतीये वै तुरीये कमलाप्रियः

ਪੂਰਵ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਉਹ “ਸ਼੍ਰੀਆ-ਵ੍ਰਿੱਤ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ; ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ “ਵਾਮਨ”; ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ “ਵਜ੍ਰਾਂਗ”; ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ “ਕਮਲਾਪ੍ਰਿਯ” (ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ)।

Verse 19

पंचमे दुःखहर्त्ता च षष्ठे तु पुरुषोत्तमः । श्रीदैत्यसूदनो देवः कल्पे वै सप्तमे स्मृतः

ਪੰਜਵੇਂ (ਕਲਪ) ਵਿੱਚ ਉਹ “ਦੁಃਖਹਰਤਾ” ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ “ਪੁਰੁਸ਼ੋੱਤਮ”, ਪਰਮ ਪੁਰਖ; ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵ “ਸ਼੍ਰੀ-ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ”, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ।

Verse 20

तस्यैव नाम चोत्पत्तिं कथयामि यथार्थतः

ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ, ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 21

पुरा देवासुरे युद्धे दानवैर्देवकंटकैः । निर्जिता देवताः सर्वे जग्मुस्ते शरणं हरिम् । क्षीरोदवासिनं देवमस्तुवन्प्रणताः स्थिताः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਦਾਨਵ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਾਂਟੇ ਸਮਾਨ—ਵਿਜੇਈ ਹੋਏ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹਾਰ ਗਏ। ਤਦ ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਏ, ਜੋ ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 22

देवा ऊचुः । जय देव जगन्नाथ दैत्यासुरविमर्द्दन । वाराहरूपमास्थाय उद्धृता वसुधा त्वया

ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵ! ਹੇ ਜਗੰਨਾਥ, ਦੈਤ੍ਯਾਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ। ਵਰਾਹ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

Verse 23

उद्धृता मत्स्यरूपेण वेदा उदधिमध्यतः । कूर्मरूपी तथा भूत्वा क्षीरोदार्णवमंथनम्

ਮਤਸ੍ਯ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ; ਅਤੇ ਕੂರ್ಮ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮੰਥਨ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 24

कृत्वा त्वया जगन्नाथ उद्धृता श्रीर्नमो ऽस्तु ते । श्रीपतिः श्रीधरो देव आर्त्तानामर्तिनाशनः

ਹੇ ਜਗੰਨਾਥ, ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ/ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਹੈਂ, ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 25

बलिर्वामनरूपेण त्वया बद्धोऽसुरारिणा । हिरण्याक्षो महादैत्यो हिरण्यकशिपुर्हतः

ਵਾਮਨ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਅਸੁਰ-ਵੈਰੀ, ਤੂੰ ਬਲੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਮਹਾਦੈਤ੍ਯ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਵੀ ਸੰਹਾਰਿਆ ਗਿਆ।

Verse 26

नारसिंहेन रूपेण अन्तरिक्षे धृतस्त्वया । देवमूल महादेव उद्धृतं भुवनं त्वया

ਨਰਸਿੰਹ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ।

Verse 27

त्वया विना जगन्नाथ भुवनं निष्प्रभी कृतम् । सूर्येणेव तु विक्रान्तं तमोभिरिव दानवैः

ਹੇ ਜਗੰਨਾਥ! ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਜਗਤ ਨਿਸ਼ਪ੍ਰਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਹੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਵਿਜੈਸ਼ੀਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।

Verse 28

श्रुत्वा स्तोत्रमिदं देवि विष्णुः कमललोचनः । उवाच देवान्ब्रह्माद्यान्क्षीरोदार्णव बोधितः

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਖੀਰਸਾਗਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਗ੍ਰਤ ਹੋ ਕੇ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 29

भयं त्यजध्वं वै देवा दानवान्प्रति सर्वथा । अचिरेणैव कालेन घातयिष्यामि दानवान्

“ਹੇ ਦੇਵੋ! ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਤਿਆਗ ਦਿਓ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹ ਦਾਨਵ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।”

Verse 30

एवमुक्त्वाथ तैः सार्द्धमा जगाम जनार्द्दनः । दानवान्घातयामास स चक्रेण पृथक्पृथक्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 31

भयार्त्ता दानवाः सर्वे पलायनपरायणाः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य समुद्राभिमुखा भवन्

ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ, ਕੇਵਲ ਭੱਜਣ ਨੂੰ ਹੀ ਤਤਪਰ ਹੋਏ; ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ।

Verse 32

नश्यमानास्ततो दृष्ट्वा दैत्यान्दैत्यविनाशनम् । संजघ्ने तान्स चक्रेण निःशेषान्सर्वदानवान्

ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ।

Verse 33

हतेषु सर्वदैत्येषु देवब्राह्मणतापसैः । कल्याणमभवत्तत्र जगत्स्वस्थमनाकुलम्

ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੈਂਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀਆ ਲਈ ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਛਾ ਗਈ; ਸੰਸਾਰ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 34

तत्प्रभृत्येव देवस्य दैत्यसूदननाम तत् । एतन्माहात्म्यमतुलं कथितं तव सुन्दरि । दैत्यसूदनदेवस्य महाभाग्यं महोदयम्

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤਾ 'ਦੈਤਿਆਸੂਦਨ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੈਤਿਆਸੂਦਨ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।

Verse 35

तं दृष्ट्वा न जडो नांधो न दरिद्रो न दुःखितः । जायते सप्त जन्मानि सत्यंसत्यं वरानने

ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਨਾ ਤਾਂ ਮੂਰਖ, ਨਾ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਨਾ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੁਖੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ! ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਹੈ।

Verse 36

श्रवणद्वादशीं पुण्यां रोहिण्यां चाष्टमीं शुभाम् । शयनोत्थापनीं चैव नरः कृत्वा प्रयत्नतः

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰਵਣ-ਦਵਾਦਸ਼ੀ, ਸ਼ੁਭ ਰੋਹਿਣੀ-ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ਯਨੋਤਥਾਪਨੀ (ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ) ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ...

Verse 37

एकैकेनोप वासेन उपवासायुतं फलम् । लभते नात्र सन्देहो दैत्यसूदनसन्निधौ

ਹਰ ਇਕ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਦੇ ਸਨਮੁਖ।

Verse 38

चण्डालः श्वपचो वापि तिर्यग्योनिगतोऽपि वा । प्राणत्यागे कृते तस्मिन्नाच्युतं लोकमाप्नुयात्

ਚਾਹੇ ਚੰਡਾਲ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਵਪਚ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤਿਰਯਕ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੋਵੇ—ਜੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਅਚ੍ਯੁਤ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 39

कार्तिक्यां चैव वैशाख्यां मासमेकमुपोषयेत् । दैत्यसूदनमध्यस्थः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

ਕਾਰਤਿਕ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ; ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਵੱਸਦਿਆਂ, ਯਥਾਰਥ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ।

Verse 40

एकैकेनोपवासेन कोटिकोटि पृथक्पृथक् । लभते तत्फलं सर्वं विष्णुक्षेत्रप्रभावतः

ਉਥੇ ਹਰ ਇਕ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ, ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਵਿਸ਼ਣੂ-ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀਤਾ ਕਰਕੇ।

Verse 41

दीपं ददाति यस्तत्र मासं वा पक्षमेव वा । एकैक दीपदानेन कोटिदीपफलं लभेत्

ਜੋ ਉਥੇ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜਾਂ ਪੱਖ (ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ) ਲਈ—ਹਰ ਇਕ ਦੀਵਾ-ਦਾਨ ਨਾਲ ਕੋਟਿ ਦੀਵਿਆਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 42

पंचामृतेन संस्नाप्य देवदेवं चतुर्भुजम् । एकादश्यां निराहारः पूजयित्वाऽच्युतो भवेत्

ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਚਤੁਰਭੁਜ ਦੇਵਦੇਵ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਚ੍ਯੁਤ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 43

चातुर्मास्यं विधानेन दैत्यसूदनसन्निधौ । नियमेन क्षिपेद्यस्तु तस्य तुष्यति केशवः

ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਚਾਤੁਰਮਾਸ੍ਯ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 44

अन्यक्षेत्रेषु यत्कृत्वा चातुर्मास्यानि कोटिशः । तत्फलं लभते सर्वं दैत्यसूदनदर्शनात्

ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਚਾਤੁਰਮਾਸ੍ਯ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਇੱਥੇ ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 45

ब्रह्माण्डं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यफलमाप्नुयात् । तत्पुण्यं लभते सर्वं दैत्यसूदनदर्शनात्

ਜੋ ਪੁੰਨਫਲ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਇੱਥੇ ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 46

एकादश्यां तु यस्तत्र कुरुते जागरं नरः । गीतनृत्यैस्तथा वाद्यैः प्रेक्षणीयैस्तथाविधैः । स याति वैष्णवं लोकं यं गत्वा न निवर्त्तते

ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਭਜਨ-ਕੀਰਤਨ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ, ਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ—ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

Verse 47

हत्याऽयुतानीह सुसंचितानि स्तेयानि रुक्मस्य न सन्ति संख्या । निहंति केनापि पुरा कृतानि सर्वाणि भद्रा निशि जागरेण

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ! ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦਸਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੱਤਿਆ-ਪਾਪ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਚੋਰੀਆਂ—ਪੁਰਾਤਨ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ—ਰਾਤ ਦੇ ਜਾਗਰਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਂਗ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 48

मार्गा न ते प्रेतपुरी न दूता वनं च तत्खेचरखड्गपत्रम् । स्वप्ने न पश्यंति च ते मनुष्या येषां गता जागरणेन भद्रा

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਦ੍ਰੇ, ਸ਼ੁਭ ਰਾਤ-ਜਾਗਰਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਤਪੁਰੀ ਵੱਲ ਦੇ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਨਾ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਨਾ ਤਲਵਾਰ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ। ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਡਰਾਵਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।

Verse 49

कन्यासहस्रं विधिवद्ददाति रत्नैरलंकृत्य स्वधर्मबुद्ध्या । गवां सहस्रं कुरुजांगले तु तेषां परं जागरणेन विष्णोः

ਜੇ ਕੋਈ ਧਰਮ-ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਕੁਰੂਜਾਂਗਲ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ—ਤਾਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਜਾਗਰਣ ਦਾ ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 50

कृत्वा चैवोपवासं च योऽश्नाति द्वादशीदिने । नैवेद्यं तुलसीमिश्रं हत्याकोटिविनाशनम्

ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੁਲਸੀ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਹਤਿਆ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 51

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । दैत्यसूदनदेवस्य किमन्यत्परिपृच्छसि

ਇਉਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?

Verse 52

पीतवस्त्राणि देवस्य गां हिरण्यं च दापयेत् । स्नात्वा चक्रवरे तीर्थे मुच्यते सर्वपातकात्

ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਦੇਵੇ। ਉੱਤਮ ਚਕ੍ਰ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 81

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्रीदैत्यसूदनमाहात्म्यवर्णनंनामैकाशीतितमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤੀ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ‘ਸ਼੍ਰੀ ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇਕਿਆਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।