Adhyaya 72
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਧੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ‘ਜਲਵਾਸ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਘਨੇਸ਼ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ; ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਤਪੱਤੀ-ਕਾਰਣ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਪੱਸਿਆ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਵਰੁਣ ਨੇ ਜਲਜ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਕਤੀਪੂਰਵਕ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਚਤੁਰਥੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮੋਦਕ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ; ਯਥਾਭਕਤੀ ਅਤੇ ਯਥਾਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਣਾਧਿਪ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਹੀ ਸਾਰ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येद्विघ्नेशं जलवाससम् । सर्वविघ्नविनाशाय सर्वकार्यप्रसिद्धये
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਓਥੇ ਹੀ ਜਲਵਾਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਘਨੇਸ਼ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਵਿਘਨ ਨਾਸ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹਰ ਕਾਰਜ ਸਫਲ ਹੋਵੇ।
Verse 2
वरुणेन महादेवि तपोनिर्विघ्नहेतवे । पूजितो जलजैर्भक्त्या जलवासास्ततः स्मृतः
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ! ਤਪ ਦੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋਣ ਲਈ ਵਰੁਣ ਨੇ ਜਲ-ਜਨਮ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਭਕਤੀਪੂਰਵਕ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ‘ਜਲਵਾਸ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 3
चतुर्थ्यां तर्पयेद्भक्त्या गन्धैः पुष्पैः स मोदकैः । यथाभक्त्यनुसारेण तस्य तुष्येद्गणाधिपः
ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮੋਦਕ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ; ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਭਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਗਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 72
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये जलवासगणपतिमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विसप्ततितमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ‘ਜਲਵਾਸ ਗਣਪਤੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਬਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।