
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਧਨੁ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਥਾਨ ‘ਲਕਸ਼ਮੀਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਤੇ ਅਮੰਗਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ-ਕਰਮ ਕਰਕੇ ‘ਲਕਸ਼ਮੀਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਅੱਗੇ ਸ਼੍ਰੀਪੰਚਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਭਗਤੀਪੂਰਵਕ ਲਕਸ਼ਮੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਪਾਸਕ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਟੁੱਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜਦਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰ ਤੱਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੇ ਸੌਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ, ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਚੌਂਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वदिग्भागे धनुषां पंचके स्थितम् । लक्ष्मीश्वरेति विख्यातं दारिद्र्यौघविनाशनम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ‘ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮੀਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਿੰਗ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 2
यत्र देव्या समानीता लक्ष्मीर्देत्यान्निहत्य च । तेन लक्ष्मीश्वरं नाम स्वयं देव्या प्रतिष्ठितम्
ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ (ਵਾਪਸ) ਲਿਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮੀਸ਼ਵਰ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ।
Verse 3
यस्तं पूजयते भक्त्या श्रीपंचम्यां विधानतः । न विमुक्तो भवेल्लक्ष्म्या यावन्मन्वतरं प्रिये
ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ! ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੀਪੰਚਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨਵੰਤਰ ਤੱਕ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਦਾ ਨਹੀਂ।
Verse 64
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये लक्ष्मीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःषष्टितमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਲਕਸ਼ਮੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਚੌਂਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।