Adhyaya 55
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 55

Adhyaya 55

ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੌਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਨੈਰ੍ਰਿਤ੍ਯ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸਥਿਤ ਵਿਮਲੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਇਹ ਤੀਰਥ ‘ਪਾਪ-ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨ’ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨਾਲ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਪੁਰਖ ਸਭ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਹ-ਕਸ਼ਯ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਵੀ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਭਕਤੀ-ਯੁਕਤ ਅਰਚਨਾ ਹੀ ਮੁੱਖ ਉਪਾਯ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਕਲੇਸ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ‘ਨਿਰਮਲ’ ਅਵਸਥਾ/ਪਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੰਧਰਵਸੇਨਾ ਅਤੇ ਵਿਮਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਾਰਣ-ਕਥਾ ਰਾਹੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ‘ਵਿਮਲੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਣਨ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਕਹਿ ਕੇ, ਇਸ ਦੇ ਸਰਵ-ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्पूर्वे विमलेश्वरम् । गौर्याः पूर्वं समीपस्थं नातिदूरे व्यवस्थितम्

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਿਮਲੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾਵੇ—ਗੌਰੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਨੇੜੇ ਹੀ, ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸਥਿਤ।

Verse 2

गुरोर्नैरृत्यदिग्भागे स्थितं पापप्रणाशनम् । अपि कृत्वा महापापं नारी वा पुरुषोऽपि वा

ਗੁਰੂ (ਧਾਮ) ਦੇ ਨੈਰ੍ਰਿਤ੍ਯ ਦਿਸ਼ਾ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪਾਪ-ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਕ ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜਾਂ ਪੁਰਖ ਨੇ ਮਹਾਪਾਪ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ...

Verse 3

क्षयाभिभूतदेहो वा तं समभ्यर्च्य भक्तितः । सर्वदुःखान्तगो भूत्वा निर्मलं पदमाप्नुयात्

ਭਾਵੇਂ ਦੇਹ ਖ਼ਸਾਰੋਗ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਨਿਰਮਲ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 4

गंधर्वसेना यत्रैव विमलाऽभूत्क्षया न्विता । विमलेश्वरनाम्ना वै तल्लिंगं प्रथितं क्षितौ

ਉਸੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗੰਧਰਵਸੇਨਾ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਖ਼ਸਾਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਲਿੰਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ‘ਵਿਮਲੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 5

इति ते कथितं सर्वं विमलेश्वरसूचकम् । माहात्म्यं सर्वपापघ्नं तुरीयं भवसुन्दरि

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਮੈਂ ਵਿਮਲੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ—ਇਹ ਚੌਥਾ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 55

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये विमलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ—ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਵਿਮਲੇਸ਼ਵਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਪਚਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।