Adhyaya 366

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यायाश्च उत्तरे । सिद्धिस्थानानि दिव्यानि यत्र सिद्धा महर्षयः

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਹਿਰਣਿਆ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਜਾਵੇ; ਉੱਥੇ ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਆਸਨ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।”

Verse 2

तत्र लिंगान्यनेकानि शक्यंते कथितुं न हि । साग्रं शतं पुनस्तत्र लिंगानां प्रवरं स्मृतम्

“ਉੱਥੇ ਲਿੰਗ ਅਨੇਕ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਵੀ, ਉੱਥੇ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੌ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 3

वज्रिण्यास्तु तटे देवि लिंगान्येकोनविंशतिः । न्यंकुमत्यास्तटे देवि सहस्रं द्विशताधिकम्

“ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵਜ੍ਰਿਣੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਉੱਨੀ ਲਿੰਗ ਹਨ। ਅਤੇ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨ੍ਯੰਕੁਮਤੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਸੌ ਵੱਧ ਲਿੰਗ ਹਨ।”

Verse 4

प्राधान्येन वरारोहे पूर्वे स्वायंभुवेंऽतरे । कपिलायास्तटेदेवि लिंगानां षष्टिरुत्तमा

“ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਟਿ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ੍ਵਾਯੰਭੁਵ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਠ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।”

Verse 5

सरस्वत्यां पुनस्तत्र लिंगसंख्या न विद्यते । एवं पंचमुखा देवि लिंगमाला विभूषिता

ਪਰ ਉੱਥੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਗੋਚਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪੰਚਮੁਖ ਪ੍ਰਭੂ ਲਿੰਗਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਹੈ।

Verse 6

प्रभासे कथिता देवि पंचस्रोताः सरस्वती । यस्याः प्रवाहैः संभिन्नं क्षेत्रं द्वादशयोजनम्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਨਾਲ ਬਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਜਾਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਥਿਆ ਤੇ ਧਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 7

तत्र वापीषु कूपेषु यत्र तत्रोद्भवं जलम् । सारस्वतं तु तज्ज्ञेयं ते धन्या ये पिबंति तत्

ਉੱਥੇ ਤਾਲਾਬਾਂ ਤੇ ਕੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ‘ਸਾਰਸਵਤ’ ਜਲ ਹੀ ਜਾਣੋ। ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।

Verse 8

यत्रतत्र नरः स्नात्वा सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । सारस्वतस्नानफलं लभते नात्र संशयः

ਉੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰਸਵਤ-ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 9

यत्प्रोक्तं स्पर्शलिंगं तु श्रीसोमेशेति विश्रुतम् । प्रभासक्षेत्रलिंगानां कला तस्यैव शांकरी

ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਸਪਰਸ਼-ਲਿੰਗ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ‘ਸ਼੍ਰੀ ਸੋਮੇਸ਼’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਸ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਕਰੀ ਕਲਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹੈ।

Verse 10

यद्वा तद्वा पूजयित्वा लिंगं क्षेत्रस्य मध्यगम् । श्रीसोमेशमिति ज्ञात्वा सोमेशः पूजितो भवेत्

ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸ਼੍ਰੀ ਸੋਮੇਸ਼’ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੋਮੇਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 365

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये प्रकीर्णस्थानलिंगमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचषष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸੱਤਵੇਂ ਭਾਗ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ‘ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਵਿੱਚ—‘ਪ੍ਰਕੀਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ, ਅਧਿਆਇ 366, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।