Adhyaya 358
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ “ਈਸ਼ਵਰ ਉਵਾਚ” ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਮਹਾਲਿੰਗ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਤੀਰਥ-ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਈਸ਼ਾਨ (ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ) ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਟੀਨਗਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਲਿੰਗ-ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ‘ਕੋਟਿ-ਯਜ੍ਞ’ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸਨਾਨ-ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵ ਪਾਤਕਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਅਤੇ ਕੋਟਿ ਯਜ੍ਞ ਸਮਾਨ ਮਹਾਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ, ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मादीशानदिग्भागे तत्कोटिनगरं स्मृतम् । तस्य दक्षिणदिग्भागे स्थितं योजनमात्रकम् । कोटीश्वरं महालिंगं कोटियज्ञफलप्रदम्
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉੱਥੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜੋ ਕੋਟਿਨਗਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਲਿੰਗ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੋੜ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।”
Verse 2
स्नात्वा तत्र विधानेन यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । स मुक्तः पातकैः सर्वैः कोटियज्ञफलं लभेत्
ਜੋ ਉਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰੋੜ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 357
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कोटीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तपंचाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭਾਸਕਸ਼ੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਅਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।